Voettocht langs geloofconcentraties

20140722_181921Of de Bible Belt echt bestaat, is een beetje gezeur natuurlijk. Ook na het lezen van Gordel van God, Een voettocht langs ‘s Heeren wegen van Willem Oosterbeek blijf ik ervan overtuigd dat zich buiten de Bible Belt ook grote concentraties van Reformatorisch gezindten ophouden. De Bible Belt is een idee, maar helemaal niet zo’n verkeerd idee blijkt uit de wandeling van Willem Oosterbeek.

De voettocht van Willem Oosterbeek voert ondermeer langs Veenendaal en het eerder genoemde Opheusden. Het zijn de plaatsen uit mijn jeugd. In Veenendaal groeide ik op. In Opheusden woont een groot deel van mijn familie, mijn moeder komt er vandaan. Het verhaal van Willem Oosterbeek sluit goed aan bij mijn bevindingen met deze strenggelovigen.

Zonder een hard oordeel te vellen, probeert hij de lezer in te wijden in een complexe wereld. Het gaat om kleine interpretatieverschillen van bijbelgedeelten, die de scheuringen veroorzaakten. De ene gereformeerde gemeente is de andere niet. En licht en zwaar laten zich niet makkelijk onderscheiden.

Willem Oosterbeek bezoekt allerlei plaatsen langs de Bible Belt en spreekt daar met mensen over het geloof. Het zijn voornamelijk mensen met een reformatorische achtergrond. Ze vertellen makkelijker aan hem over hun leven, dan aan een documentairemaker met een camera.

Willem Oosterbeek: Gordel van God, Een voettocht langs ‘s Heeren wegen. Inmerc, 2006. 144 pagina’s. ISBN 90 6611 674 9.

Langs Gods wegen

20140722_181910Een eenzijdige documentaire vond de burgemeester van Opheusden. Bij het verschijnen van de documentaire Waar de worm niet sterft, was zijn kritiek niet mals. Het eenzijdige beeld werd deels veroorzaakt doordat de betrokkenen juist niet mee wilden werken.

Ze vertelden de mooiste verhalen aan documentairemaker Peter Gielissen. Als hij dan vroeg of ze het voor de camera wilden vertellen, sloegen ze dicht. Dat wilden ze echt niet.

In het boek Gordel van God komt documentairemaker Peter Gielissen even aan het woord. Hij klinkt enigszins gefrustreerd. Wat een mooi project moest worden, eindigde in een half portret. Ergens geeft hij de burgemeester gelijk, maar verbindt de oorzaak van het gewenste wederhoor bij dezelfde groep. In hechte gemeenschap is het lastig binnendringen. Dat geldt helemaal voor een documentairemaker.

In het boekje Gordel van God maakt journalist en atheïst Willem Oosterbeek, maar wel op Reformatorische grondslag, een wandeling door de Nederlandse Bible Belt. Een brede strook land die dwars door Nederland trekt waar een hoge concentratie van strenggelovige reformatorische Nederlanders woont.

Over de lijn valt te twisten. Bestaat er echt wel een Bible Belt of is de verbeelding groter dan de werkelijkheid. Willem Oosterbeek laat de delen in Friesland en Twente van de zwaar gereformeerde lijn achterwege. Zo vereert hij plaatsen als Vriezeveen en Rijssen niet met een bezoek, terwijl deze plaatsen weldegelijk in de signatuur passen van Willem Oosterbeek.

Willem Oosterbeek: Gordel van God, Een voettocht langs ‘s Heeren wegen. Inmerc, 2006. 144 pagina’s. ISBN 90 6611 674 9.

Kladbriefjes, kaarten en kassabonnetjes – #50books

20140818_214134Hoe houd ik bij waar ik gebleven ben in een boek: de boekenlegger. Ik begon als kind met het lezen van bibliotheekboeken waarin ik ezelsoren aanbracht. Iets dat mijn moeder mij had geleerd. Later walgde ik van ezelsoren en sindsdien breng ik nooit meer zo’n vervelend vouwtje boven de bladzijde van een boek.

In mijn jeugd werden bijbels en bijbelse dagboekjes voorzien van indrukwekkende boekenleggers. Geborduurd in de meest weelderige sticksels of leren lapjes die zendingsorganisaties als promotiemateriaal maakten. Ik ruik nog het leer dat tussen de dunne bladzijden van de bijbel werd gedrukt.

Tijdens mijn studie probeerde ik ook aantekeningen te maken bij het lezen. Daarvoor gebruikte ik gratis Hallmark-kaarten. In cafés of in de hal bij de collegezalen hingen ze in rekken. Ik trok zo’n rek leeg en schreef op de achterkant van de kaart mijn aantekeningen bij het boek. Als het boek uit was, liet ik de kaart achter. Voor later.

Nu houd ik op alle mogelijke manieren bij waar ik gebleven ben. Aantekeningen maak ik nog altijd, maar meestal krabbel ik ze in potlood op een flinterdun kladpapiertje. Dubbelgevouwen voor de stevigheid. Dan weet ik waar ik ben, maar kan gelijk wat notities maken bij het boek. Anders krijg ik zo’n recensie echt niet klaar.

Maar als ik een kaartje bij een boek krijg of toevallig een kassabonnetje heb rondzwerven, dan verdwijnt dat papiertje tussen de bladzijden en weet ik altijd precies waar ik gebleven ben. Tijdens het lezen verdwijnt de aanwijzer een bladzijde of vijftig verder (of terug als er niet zoveel meer zijn in het vooruit).

#50books

Dit is het antwoord op vraag 33 van het blogproject #50books. #50books is een initiatief vanPeter PellenaarsMartha Pelkman heeft in 2014 het stokje overgenomen. Bekijk mijn andere bijdrages voor dit bijzondere boekenblogproject.

 

Een thuis vinden in Portugal

20140817_220214Langzaam ontspruit in de roman Thuis in Portugal van Marieke Woudstra de mogelijkheid om zelf ook iets te gaan beginnen in Portugal. De hoofdpersonen Marjolein en Bart worden hierbij geïnspireerd door een bezoek aan het echtpaar Ana en Ermando.

Zij leven volledig zelfvoorzienend. Ze hebben hun eigen stroom van zonnepanelen, water uit hun eigen put en groenten uit de moestuin. Hun auto is verkocht. Als ze iets nodig hebben, ruilen ze het voor iets dat ze zelf verbouwen of maken.

Dit echtpaar inspireert Marjolein en Bart om zelf ook zo’n leven op te bouwen in Portugal. Alleen ontbreekt het ze aan het nodige kapitaal om dit te kunnen doen. Door het noodlot ontstaat echter wel de kans om te emigreren. Ze vinden een huis dat ze goed past. Bart kan ook af en toe bijspringen in het verzorgen van de paarden in de omgeving.

Ze vertrekken. Marjolein laat haar dochters achter die net klaar zijn met de middelbare school. Ze kiezen een oud landgoed in de Algarve. In het huis kunnen ze meteen intrekken. De eerdere bewoners hebben het allemaal net opgeknapt. Alleen blijkt de bijbehorende boomgaard met olijfbomen wat minder goed te zijn onderhouden.

Dat ontdekken ze bij de eerste oogst. Hierdoor komen Marjolein en Bart even heel krap te zitten. Het zorgt ervoor dat ze nog zuiniger moeten zijn dan ze al waren. Het past bij hun nieuwe levenswijze, maar ze zullen straks royaal worden beloond.

Thuis in Portugal is een inspirerend boek. Het doet ernaar verlangen om eenzelfde eenvoudig leven te leiden. Net als dat Marieke Woudstra met veel liefde en passie over Portugal schrijft in haar roman. Ze laat een prachtig land zien waar je meer van wilt weten, na het lezen van deze debuutroman.

Marieke Woudstra: Thuis in Portugal. Amsterdam: De boekerij, 2014. ISBN: 978 90 225 7077 7. 244 pagina’s. Prijs: € 15,00

Marieke Woudstra: Thuis in Portugal

20140817_220634Marjolein en haar vriend, de dierenarts Bart, delen in Marieke Woustra’s roman Thuis in Portugal hun liefde voor Portugal. Marjolein neemt haar kersverse vriend mee naar het land waar ze al sinds haar studie gek op is. Ze studeerde ook Portugees, dat heeft wel meegeholpen.

Zo dwalend door de heuvels van Algarve, verlangt ze ernaar zelf een huisje te bezitten in deze omgeving. Ze komen de Nederlanders Marianne en Jeroen tegen. Het stel is enigszins teleurgesteld in het verblijf in Portugal.

Marianne concludeert dat het misschien wel te doen is als je geld hebt, of iets te doen hebt waarmee je vanuit Nederland je geld verdient. Beide dingen ontbreken voor haar en Bart, waardoor het stel overweegt weer terug te keren naar Nederland.

De wens om haar leven in Nederland ter verruilen voor een leven in Portugal, blijft bij Marjolein in het achterhoofd hangen. Haar nieuwe liefde Bart is ook enthousiast over het land en de mensen. Hij is teruggekomen uit Nigeria waar hij op een paardenfarm werkte en verlangt weer naar een verblijf in het buitenland.

Voor dierenartsen met een liefde voor paarden is in Nederland niet veel werk te vinden. Als Marjolein ook nog eens haar baan in de zorg kwijtraakt, schiet de moed in de schoenen.

Ze halen troost uit hun reizen naar Portugal. Ze keren steeds terug naar Calista, een Nederlandse vrouw die ze op hun eerste reis door Portugal hebben ontmoet. Calista woont alleen op een boerderij en vindt het wel fijn als Marjolein en Bart langskomen om haar te helpen. In ruil daarvoor krijgt het stel kost en inwoning.

Een eigen plekje in Portugal blijft trekken. Het verlangen wordt steeds sterker. Zijn er misschien toch wel mogelijkheden?

Marieke Woudstra: Thuis in Portugal. Amsterdam: De boekerij, 2014. ISBN: 978 90 225 7077 7. 244 pagina’s. Prijs: € 15,00

Mix van Boer zoekt vrouw en Ik vertrek?

20140809_190329Bij het blogevent van Meulenhoff sprak ik Marieke Woudstra. Ze vertelde over haar nieuwe boek Thuis in Portugal waarin een vrouw met haar vriend naar Portugal vertrekt. Daar proberen ze een energieneutraal leven te leiden. Terug naar de natuur.

Ik vatte haar verhaal snel samen: ‘Dus eigenlijk is je roman een mengeling van de televisieprogramma’s Ik vertrek en Boer zoekt vrouw’. Ze moest er eerst hartelijk om lachen, maar vond best wel iets in mijn samenvatting zitten.

Het lezen van Marieke Woudstra’s debuutroman Thuis in Portugal roept zeker associaties op met het Tros-programma Ik vertrek. Ze noemt zelfs even expliciet het tv-programma warbij Nederlanders naar het buitenland emigreren. Ze beginnen daar een camping of bed and breakfast. Zonder voorbereiding en geld moeten ze meestal vrij snel na het vertrek weer terugkeren. Berooid en al.

Marieke Woudstra laat in haar roman wel een ander programma zien. Ze laat de goed voorbereide Marjolein zien. Ze spreekt goed Portugees en is echt vervuld van een droom: een rustig leven in Portugal opbouwen en daar proberen klimaatneutraal te leven.

Het klimaatneutrale leven roept associaties op met Boer zoekt vrouw. Al spreekt in de roman van Marieke Woudstra vooral de rustieke vorm van leven, zonder haast en dicht bij de natuur veel meer aan. Letterlijk: een leven waarbij je je thuis voelt.

Het plattelandsleven krijgt in Thuis in Portugal een heel andere dimensie dan in programma’s als Boer zoekt vrouw. Bij Marieke Woudstra vinden de hoofdpersonen het evenwicht door deze manier van leven. Een manier van leven die mij erg aanspreekt en die de roman zelfs bij mij aanwakkert. Een leven met liefde voor de aarde en alles wat leeft.

Marieke Woudstra: Thuis in Portugal. Amsterdam: De boekerij, 2014. ISBN: 978 90 225 7077 7. 244 pagina’s. Prijs: € 15,00

Lekker verwend zondagskind

20140817_183201Hoeveel keer zou je nou jarig zijn op de dag dat je geboren bent? Ik liep vanmorgen met de honden en de vraag doemde in mij op. 39 jaar geleden werd ik namelijk ook op een zondag geboren, iets over half 6 ‘s middags. Een heus zondagskind.

Het was wel wat warmer en ook regende het niet zoals vandaag. Of er een stroomstoring was zoals ons vanmiddag trof, weet ik niet. Op het moment dat ik geboren werd, zat ik lekker in bad. De stroom deed het weer.

Snel rekenend ben ik dus in de volgende jaren op zondag jarig geweest: 1980, 1986, 1997, 2003, 2008 en 2014. De volgende keer dat 17 augustus op een zondag valt is in 2025. Dat is net zo’n hobbel als tussen 1986 en 1997. Het schrikkeljaar 2020 zorgt ervoor dat de volgende zondag wordt overgeslagen.

20140817_183151Maar ik ben lekker verwend vandaag. Ik kreeg mooie cadeaus zoals de vertaling in verzen van Dantes Goddelijke komedie van Ike Cialona en Peter Verstegen. Een prachtige vertaling, waar ik al heel lang naar uitkeek.

Doris gaf mij een boekje dat ze donderdag speciaal voor mij op Het Loo kocht over de Willems, Wij Willem heet het. Het is per slot van rekening mijn derde naam.

Ook kan ik weer heerlijk tikken op mijn Asus-laptop. De adapter had het begeven. Het schijnt bij die dingen te horen. Ik heb een nieuwe die mijn laptop weer als een zonnetje laat draaien.

Omdat het mij nog nooit gelukt is en het er echt van moet komen, kreeg ik een Rubiks kubus. Ik ben al hard aan het oefenen en het zou mij op de volgende zondag dat ik jarig ben wel moeten lukken.

Paul Theroux over de wereld

20140815_204144Bijna alle boeken van Paul Theroux heb ik in mijn bezit, in Nederlandse vertaling weliswaar. Toch kom ik zelfs dan nog nieuwe dingen tegen waar ik helemaal blij van word. Zoals het Engelstalige boek dat ik gisteren vond: Travelling the World, The Illustrated Travels of Paul Theroux.

Het boek is een selectie uit de tot dan toe (1990) verschenen zes reisboeken van Paul Theroux. Hij heeft het boek zelf samengesteld, afgewisseld met veel foto’s. Het zijn niet de foto’s die Paul Theroux zelf onderweg maakte.

Hij nam slechts op één reis zijn fototoestel mee. Het resultaat was zo slecht dat hij nooit meer zijn fotocamera meenam op zijn reis.

20140815_204158

In Travelling the World staan daarom de foto’s van anderen en ze maken de reizen van Paul Theroux heel beeldend. Of zoals de tekst op de flap het zegt:

Others, travelling in his footsteps, have taken brilliant pictures of those same landscapes and people. For the first time, Mr Theroux has authorized a book of his writing which contains photographes – pictures taken at roughly the same time as his travels.

Het resultaat is werkelijk adembenemend. Zo zie je in de passages uit De oude Patagonië Expres de blinde Borges staan voor zijn boekenverzameling. De boeken waaruit Paul Theroux moet voorlezen in zijn reisverhaal. Het zijn de mooiste passages uit zijn reisboeken.

20140815_204211

Ook de verhalen over China, per trein komen in dit boek tot leven met de foto’s. Zoals het bezoek aan de stoomlocomotievenfabriek in Datong. Je ziet op de foto zelfs het gat waarin Paul Theroux dreigt te vallen. Net als de passages in Rusland die aan het begin van dit reisverslag een prominente rol spelen.

20140815_204226

Paleis Het Loo

20140814_142310Ik geloof niet zo in jubilea. Het is maar een getalletje dat op een nul of een vijf eindigt en zegt niks over wat je hebt bereikt. Met ademen en de boel over je heen laten komen, gebeurt het ook. Ik wil er liever niet te lang bij stilstaan, het vertelt meer over de vergankelijkheid van dingen dan ik zou willen. Ik sta liever stil bij het hier en nu dan terug te blikken.

20140814_142109Toch betrap ik mij erop dat ik vaak nadenk over de tien jaar die ik dit jaar met Inge getrouwd ben. Zodoende wilde ik graag naar Paleis Het Loo, de plek waar ik het eerste afspraakje met haar had op 9 september 2001. Drie jaar later trouwden we op de dag waarop we elkaar voor het eerst ontmoetten.

20140814_151341Gisteren bezochten we Het Loo. Nooit kunnen vermoeden dat ik daar dertien jaar later weer zou rondlopen met haar en ons kind. Doris keek haar ogen uit, ze genoot van de karpers die naar haar toe zwommen. Ik dacht daar onder de colonnade aan. We zaten daar dertien jaar terug ook en nu genoten we van ons ijsje.

20140814_134104Ik herinnerde me weinig meer van het interieur. Wel van de loofgang en de schitterende tuin. Zo lopend over het knarsende grind, genoot ik van het kletterende water en de rust. Het was in de tuin misschien net zo druk als binnen, maar de ruimte filterde de mensen. Het viel mij niet eens op.

20140814_150756En daar genietend van de rust besefte ik dat ik nu veel meer rust in mij heb dan dertien jaar eerder. Ik nam de tijd om te genieten en te luisteren naar de stilte en mijzelf. Precies de dingen die ik dertien jaar terug zocht en nu gevonden heb. En zij zijn er dankzij haar.

20140814_153227

Gewoon – #WoT

20140814_193126Je hebt gewoon als in gewoontjes, maar gewoon wordt ook gewoon als gewoon gebruikt. Zo liep ik vanavond met de honden na een druk dagje uit naar Paleis het Loo. In het park zaten een paar hangjongeren in de speciale hangplek, een stalen frame dat onmogelijk te molesteren is.

Ik hoorde ze praten over de hoge torenflat Carlton. Het rode gebouw siert met 120 meter hoogte sinds 2010 de skyline van Almere. ‘Je komt er heel makkelijk naar binnen’, zei de jongen terwijl hij aan zijn sigaret zoog. De twee andere hangjongeren keken hem verbaasd aan. ‘Ja, je gaat gewoon naar binnen en vraagt gewoon om een kaartje.’

Ze keken hem nog verbaasder aan. ‘Ja, je zegt gewoon dat je de ICT-stagiair bent en noemt de naam van een bedrijf. Ze geven je zo een toegangskaartje. Dan ga je naar de verdieping waar je moet zijn, stapt uit de lift en wacht even in de hal. Daarna ga je gewoon naar de dertigste verdieping.’

Hoe je dan gewoon aan een adres kon komen, vroegen de twee medehangjongeren. ‘Nou, gewoon even kijken op het lijstje met bedrijven in de hal.’ Hij zoog nog triomfantelijker aan zijn sigaret. Ik liep langs met de honden en rook de wietlucht overduidelijk. Ik keek ook even snel naar het knipperende lampje op de antenne van het hoge gebouw.

Zo gewoon is het om op de top te komen.