Categorie archief: beelden

Virgin of Mercy – Op zoek naar Maria (6)

Het meest getroffen raak ik op deze tentoonstelling in het Museum Catharijneconvent van het beeld ‘Virgin of Mercy’ van de Nederlandse kunstenares Elisabeth Stienstra. Zij heeft een naakte maagd gemaakt, dieprood, met haar geslachtsdelen naar voren gebogen, handen naar achteren.

Een heel treffende houding. Het is nog maar een meisje, een maagd, maar zo overtuigend staat ze hier. Het geeft Maria de maagd een heel andere dimensie.

Volgens de maker kan alleen een vrouw dit maken. Ze heeft het beeld ontleend aan de zogeheten Sheela-na-gigs die in de middeleeuwse kerken van Ierland en Engeland boven de deur hingen om de boze geesten te bezweren.
Heel treffend is dat idee in haar beeld ‘Virgin of Mercy’ verwerkt. Daarmee krijgt dat ook iets bezwerends. Heel gaaf.

Jurk van Mestkevers

Het hoort tot het hoogtepunt van de tentoonstelling. Samen met enkele andere objecten van hedendaagse kunstenaars. Een jurk van mestkevers, de groenige gloed geeft het iets geheimzinnigs. Ook door de schaduwen op de wand die de een zeepaardje lijken weer te geven.

Of het schilderij van de pauw waarin Maria in de veren verwerkt zit. Bijna niet zichtbaar, maar als je het weet, kun je je ogen er niet meer vanaf houden. Want dat is Maria ook. Het grijpt je laat je niet meer los.

Op zoek naar Maria

Dit is de 6e blog uit een serie van 8 blogs over het bezoek aan de Mariatentoonstelling in het Museum Catharijneconvent te Utrecht. Lees dinsdag: (7) Kitscherig

Beeldentuin in herfst – Dagje Hoge Veluwe (2)

img_20161021_144849.jpgDe beeldentuin van het Kröller-Müller Museum valt mij opnieuw tegen. Het begint er al mee dat je het gras niet mag betreden. De beelden die ik van dichtbij wil bekijken staan zo erg ver van mij af. Een beeld wil je van dichtbij bekijken, aanraken en het kunnen beleven. Hier kan dat allemaal niet. Zo blijft Penelope te ver van mij. Ik had haar graag van wat nabij bekeken.

De emaille kunsttuin, Jardin d’émail van Jean Dubuffet, ziet er redelijk gehavend uit. Zou het aan restauratie toe zijn? Je mag er als bezoeker niet in en moet het van een afstandje bekijken. Kunst moet je beleven en niet van een afstandje toekijken. Ik mis de beleving in de beeldentuin van het Kröller-Müller.

img_20161021_144737.jpgZo lopend door de tuin vraag ik mij af of de kunst niet in een crisis verkeert. Op het moment dat je een mens een gewei op het hoofd zet, met rare nietszeggende figuren in de weer bent, dan lijkt het of je niks meer te zeggen hebt als kunstenaar. Een stuk boomschors in het paviljoen. Allemaal aandachttrekkers die het lijken uit te schreeuwen: ik ben kunst!

Alleen de drijvende zwaan, trekt mijn positieve aandacht. Ook omdat het mooi ronddobbert daar in die vijver, meedraaiend op de vlagen van de wind. Hier zijn het formaat en de rust die het uitstraalt, de factoren om ervan te genieten. Ik beleef meer zo zittend op een bankje van de herfst, vallende eikels en de geur van bos. Heerlijk.

img_20161021_150516.jpg

Koekeroekus – #50books

image

Peter kan het vandaag niet laten in zijn vraag iets op te merken over het bijzondere boek dat ik deze week ook kreeg. Het boek over lezen en de beelden die het lezen oproept van Peter Mendelsund: Wat we zien als we lezen. We gaan het boek bespreken op 30 september voor de blogleesclub Een perfecte dag voor literatuur.

Het is zeker een interessant boek over de verbeelding bij het lezen. Ook ik werd getroffen door de denkwijze. En er is natuurlijk al heel veel geschreven over het leesproces, maar elke aanvulling is welkom. Zeker in zo’n aantrekkelijk boek als Wat we zien als we lezen.

Dat het proces van verbeelding ook andersom kan werken. In het derde deel van Harry Potter komt het kleine uiltje Koekeroekus voor. Sirius Zwarts stuurt het kleine uiltje naar Harry en Ron mag het nachtvogeltje hebben. Ik kon mij niet zoveel voorstellen bij het kleine dier, behalve dat het een kleine uil was.

Gisteren kwam ik helemaal vrolijk thuis van de markt. Ik had er namelijk 2 mensen met roofvogels zien lopen, waaronder een jongen met een kleine uil op zijn hand. Het mini-uiltje deed mij onmiddellijk denken aan Koekeroekus.

Gisteren vielen mij de diepgele, bijna oranje ogen van de kleine uil. Ook de lichte kleur kwam helemaal in overeenstemming met de Koekeroekus die ik in gedachten heb. Net een lichtere tint van de vogel die Ron in de film vasthoudt. In mijn verbeelding was Koekeroekus wel een stukje kleiner dan het uiltje dat ik gisteren zag.

De verbeelding maakt zo snel plaats voor de werkelijkheid. Al kan ik mij goed voorstellen dat ik voortaan bij het lezen over Koekeroekus de vogel voor mij zie die ik gisteren op de hand van de jongen zag zitten.

Een soort omgekeerde verbeelding. Of wat Peter Mendelsund zegt over het zeepaardje: ‘Elk ingebeeld zeepaardje zal iedere keer weer anders zijn.’

#50books

Dit is het antwoord op vraag  28 van het blogproject #50books. #50books is een initiatief van Peter Pellenaars. Na Martha Pelkman in 2014 heeft Peter het in 2015 weer overgenomen. Bekijk mijn andere bijdrages voor dit bijzondere boekenblogproject.

Fotoprijs Instagram

Ik was best verrast toen ik hoorde dat ik de hoofdprijs had gewonnen voor de mooiste Instagramfoto. Na de bijeenkomst van de Social Media Club Almere met Puurs uitleg over Instagram was ik best enthousiast. Ik plaatste af en toe een foto van de hele reeks foto’s die ik dagelijks maak.

Ik fotografeer voornamelijk luchten en ’s morgens bij het uitlaten van de honden maak ik ook natuurfoto’s. Vaak ter inspiratie voor een gedicht. Zo stuitte ik op die zondagmorgen op veel slakken. Ze kropen massaal op de paden. Ik maakte foto’s van de dieren. Ze presenteerden zich zo mooi zonder afleidende voorwerpen er omheen.

Behalve mijn honden natuurlijk. Ze vonden de slakken ook interessant en snuffelden aan de trage kruipers. Zeker toen een heel mooie slak voor mij langskroop en ik op de knieën ging met mijn mobieltje in de aanslag. Precies op het moment dat ik klikte, schoof Teuntje haar neus in de richting van het dier. Meteen krom het dier in zijn huisje. Het veel te gevaarlijk. Mislukt was de foto in mijn ogen.

Gelukkig lukte het mij verderop wel een volmaakt kruipende slak op de foto te zetten. Het was iets rommeliger, op de stoep, maar het dier kroop mooi vooruit. Ik had de foto die ik wenste. Het huisje stond er mooi scherp op.

Eigenlijk wilde ik de foto van Teun en de slak weggooien. Hij is niet scherp en het moment is ook mislukt. In de neus zit beweging. Waarom ik hem toch plaatste, weet ik niet. Gewoon omdat het best grappig was zo’n hondensnuit bij een slak.

Dat ik hiermee de prijs zou winnen, had ik niet kunnen bedenken. Onbewust beschik ik over talenten of in elk geval over geluksmomenten. Het laat mij zien dat je niet altijd bewust bent hoe mooi iets eigenlijk is.

Gevonden!

imageOp een maand na bijna een jaar geleden zag ik het eerste filmpje van mijn neefje. Ik genoot van de eerste beelden van dit kleine ventje. Opgenomen op het mobieltje van mijn zwager, het beeld een beetje trillerig. Ik moest gelijk denken aan het eerste filmpje dat ik van Doris maakte.

Ik doorzocht alle computers en (harde) schijven in huis, maar vond het niet. Het was waarschijnlijk opgenomen op Inges mobieltje, ’s nachts na de geboorte. We hadden geen fototoestel mee, kochten een wegwerpcamera en maakten nog wat foto’s moet Inges mobiel.

Van de foto’s zijn er nog wat overgebleven. Het filmpje was echter spoorloos verdwenen. Mogelijk stond het nog op het mobieltje, maar hij was leeg en de oplader was nergens meer te vinden. Kwijt. Het beeld zou mogelijk voorgoed verloren zijn.

Ik zocht nog op andere plekken, startte zelfs een oude computer op, maar vond het filmpje niet meer. Ik had er vrede mee. Het was niet anders. De herinnering aan het eerste beeld, met friemelende vingers, was sterker dan het beeld zelf.

Tot Inge bij het opruimen ineens de oplader vond. Nu was de telefoon verdwenen. Ze had gezocht, maar hij was nergens te vinden. ‘Misschien heb ik hem wel weggegooid,’ zei Inge. Ik kon het niet geloven. ‘Heb je al bij de televisie gekeken,’ zei ik. ‘Daar heb ik hem de laatste keer gezien.’ Ik sprak de zin uit en zag hem liggen voor de televisie.

De oplader bleek inderdaad te passen. We laadden de oude mobiel en hij kwam weer tot leven op de Sim-kaart van Doris. En daar was het filmpje: het filmpje van vlak na de geboorte, met friemelende vingertjes.

En er staan nog veel meer filmpjes en foto’s op het mobieltje. We hebben gisteren heerlijk herinneringen opgehaald aan de hand van de filmpjes van de kleine Doris, Inges moeder en onze lieve teckel Sientje.

Kunstwerk Floriade

kunstwerk-floriade-almere-kleinDe Floriade krijgt meer en meer gestalte in Almere. Het hoge woord dat Almere de Floriade in 2022 zal verzorgen is er nog niet zo heel lang uit. Maar het heeft al tot de oprichting van een Floriade-kunstwerk aan het Weerwater geleid. Het staat op de plek waar straks het Floriadeterrein verrijst.

kunstwerk-floriade-aan-weerwater

Op ons tochtje naar Utopia fietsten we langs het nieuwe kunstwerk. De ondergaande zon gaf het wel een heel bijzondere gloed. Op de achtergrond raasde het verkeer van de snelweg langs.

De stoplichten aan de Paralleldreef sprongen op oranje. Onbewust namen ze de kleur van de achterliggende hemel aan. Net als het kunstwerk waarin een oranje vlak verwerkt zit. De sprong naar rood was nog een stap te ver voor de hemel.

kunstwerk-floriade-bij-zonsondergang

Het kunstwerk van Gerard van der Leeden is door de bedenker Maarten de Winter op een opvallende plek bedacht. Vlak langs de A6 en in de nabijheid van de Paralleldreef. Zo met die 3 statige poten en bolle bovenkant heeft het wel iets van een schorpioen die door het zand kruipt. Maar misschien dat de hoop omgewoelde aarde waarop het beeld staat, dit denkbeeld bij mij oproept.

Het beeld van de hand

image

Het nieuwe beeld aan het Weerwater in Almere

Bij het Weerwater staat sinds vrijdag een beeld van een hand. Het kunstwerk beantwoordt precies waaraan kunst moet voldoen: het verrast en voelt tegelijk vertrouwd aan. Dat geldt zeker voor kunst die je buiten aantreft. Ik was er eerder die dag langs gehold. Toen was er nog niks. Die avond zag ik een tweet voorbijkomen van Kanteldenker. Het kunstwerk bij avondlicht.

Een leuk beeld, vond ik. De grote hand hield iets vast in de vorm van een schip. De vormen zagen er enthousiasmerend uit. Er hing positiviteit rond het beeld. Zelfs op deze avondfoto kwam het beeld overtuigend op mij over. Dat wilde ik zelf gaan zien. Ik was bijna gelijk op de fiets gestapt, maar wachtte tot de volgende dag.

image

Detail van het beeld aan het Weerwater

Ik ben gek op beelden in de openbare ruimte. Elk beeld zou in de openbare ruimte moeten staan. Je kunt er eindeloos naar kijken, mag zelf het gezichtspunt bepalen en kan het aanraken. Kunst aanraken is de meest directe manier om in contact te treden met een kunstwerk. Je voelt de energie van de kunstenaar. Je voelt het materiaal.

Zodoende fietste ik zaterdagochtend gelijk van de markt door naar het kunstwerk. Het lag nauwelijks buiten mijn fietsroute. En ik wilde die nieuweigheid weleens zien. Ik zag het. Het zonlicht scheen er mooi op.

Ik was verrast, maar het kunstwerk voelde gelijk vertrouwd aan. Alsof het er altijd had gestaan. Een rustgevend element. Een anker. Ik fotografeerde het van alle kanten met mijn mobieltje. Liet het licht er mooi op schijnen en genoot van de wisselwerking tussen kunst en ruimte.

image

Wisselwerking tussen het beeld en de ruimte

Een paar fietsers reden langs en zagen het beeld staan. ‘Wat mooi’, verzuchtte een vrouw. Het brons lichtte mooi op in deze zon. De zon mocht misschien op de herfststand staan, het liet het beeld van zijn zonnigste kant zien. Ik keek nog eens goed naar de vingers, de nagels en de vingerkootjes.

De boot die de hand vasthield en de werking van de schaduw op het beeld. De wind ruisde zachtjes door de bladeren van de platanen. Het voelde vertrouwd aan. Zo moet kunst zijn, dacht ik. Verrast en vertrouwd tegelijk.

De stropdas van Den Uyl (2)

image

De gebreide stropdas van Den Uyl is weer terecht

Ik loop door het Den Uylpark en zie hem op het pad liggen: de gebreide das van Den Uyl. Het kleurrijke sjaal ligt oneerbiedig op de grond. Temidden van de plassen en modder heeft hij het aardig netjes gehouden. Enkele steken zijn uit elkaar getrokken. Rond de strop is de das gerafeld.

Ik pak de das op en neem het mee terwijl ik naar het beeld van de oud-staatsman loop. De das stond hem zo goed en toch moest een grapjas hem weer losmaken. De creativiteit wordt letterlijk de das om gedaan. Zo’n leuk werkje wildbreien moet gewoon kunnen. Maar vandalen hebben een ander soort lol. Respectloos hebben zij het grootste plezier dergelijke voorwerpen te slopen.

Den Uyl is te hoog om de das goed om de nek te kunnen binnen. Ik gooi het over zijn schouder. Het blijft er netjes hangen. De strop hangt ergens op zijn rug. De onderflap van de das wijst puntig in de richting van de hand die in de jaszak steekt. De wol beweegt losjes mee op het briesje wind. Zo zijn das en staatsman weer even herenigd.

Beeld van levend in levensecht beeld

Soms stuit je op van die beelden die je ter plekke bedriegen. Eerst zie ik dit beeld, compleet met pijl en ballonnetjes. De versieringen en de plek waar het beeld staat. Dat kan geen echt beeld zijn, dat is een levend standbeeld. Zo levensgroot en op een onverwachte plek, vlakbij mensen die staan te wachten tot ze de zebra mogen oversteken. Het beeld zet net een stap. Wel heel knap gedaan, want het ziet er heel echt uit. Net een echt beeld van brons.

Ik verwacht dat het lichtjes beweegt, zoals een mens die voor standbeeld speelt, lichtjes beweegt. Het beweegt echter niet. Alleen het ballonnetje tikt tegen het papiertje aan op de maat van de wind. Dan kom ik dichterbij. De schubberige afwerking van het brons, duidelijk veroorzaakt door het aangedrukte materiaal. Dat kan geen levend standbeeld zijn.

Inderdaad. Het is een echt beeld. Een beeld waar reclame op geplakt is. Reclame voor iets waar vrouwen hun kleren voor uittrekken, maar hun beha’s en onderbroeken voor aanhouden. Eigenlijk ben ik een beetje teleurgesteld. Dat het geen levend standbeeld is en dat ik geen idee heb waar reclame voor gemaakt wordt.

En de pijl. Alsof een bruiloft hier in het water valt. De ballon om de nek maakt het beeld ongewild onderdeel van de reclame en zorgt onbedoeld voor mijn associatie. Net als dat de wachtende mensen onbedoeld onderdeel worden van deze compositie.

PS
Als je wilt weten waar de dames in lingerie naar verwijzen, kijk dan op deluiehonden.nl/welkomopjebruiloft

Mispoes

De hemel boven Almere op zondag 22 augustus 2010 om half negen

Zeker als er een flinke bries staat, dan wisselt de wolkenhemel van blik tot blik. Dan speel ik met het idee een mooie webcam te installeren en dan de hemel van seconde tot seconde vast te leggen in een aantal foto’s. Waanzin natuurlijk en het gebeurt ook al. Maar het idee om vast te leggen wat je ziet en zodoende niks te missen, grijpt me dan aan.

En dit had je iets voor half negen kunnen zien

Want wat gebeurt er als ik dit opschrijf. De hemel roert zich, even verschijnt een totaal blauwe hemel, dan grijnst de zon terug in een lapje roze op het wolkendek, om zich weer wat later te vermommen in een totaal grijze deken.

En wie dat gezien heeft? Ik niet, want ik was aan het tikken. Maar zie je het als je het opneemt, je moet het dan ook afspelen om de beelden die je hebt opgenomen te zien. Als je dan kijkt, zie je niet wat er buiten gebeurt. Vervolgens moet je die beelden weer afspelen en uiteindelijk mis je alles omdat je alles probeert te krijgen.

En zo mis je een heel leven aan beelden die je niet gezien hebt.