Tagarchief: literatuur

Drankprobleem

img_20160811_205559.jpgDe roman Advocaat van de hanen leest als een heuse detective. Daarbij zit de roman ook literair gezien buitengewoon vernuftig in elkaar. Het drankprobleem van de advocaat Ernst Quispel passeert de revue. Hoe een verslaving zijn carrière kapot maakt. Daarnaast speelt een rol hoe hij gebroken heeft met zijn familie vol advocaten en de vader die zich aan het eind ontfermd over de zoon.

Ernst Quispel heeft op alle fronten verloren. Tegelijk weet Van der Heijden op een heel bijzondere manier het verhaal van de Tandeloze tijd door deze roman te verweven. Hij heeft de controle over de eerdere delen. Daarbij wetend dat voor de lezer al deze aspecten pas later duidelijk zouden worden. Een tour de force waarbij de verteller de enorme van het verhaal helemaal onder controle heeft.

Als Advocaat van de hanen in 1990 verschijnt, moet het 3e deel nog verschijnen. Uiteindelijk komt dit deel in 2 helften in 1996 uit. Pas dan ontdekken de lezers hoe goed het 4e deel aansluit op de eerdere delen. A.F.Th. van der Heijden laat zien hoe goed hij de controle hij heeft over de vele verhaallijnen.

De alcohol speelt natuurlijk in de hele Tandeloze tijd een prominente rol. Ook dat de alcohol fataal kan zijn, zie je in de eerdere delen terug. De relatie met Zwanet Vrauwdeunt is hier samen met de advocaat. Hoe Ernst Quispel aan haar komt, blijft lange tijd onduidelijk. Zij krijgt zelfs een kind van hem, een dochter. Quispel is een periodiek alcoholist, een ‘kwartaaldrinker’ zoals hij het zelf noemt.

Eerst was er de euforie zonder drank, een euforie die zich naar buiten keerde. Pas toen hij het niet langer hield en de wereld deelgenoot wilde maken van zijn wonderbaarlijke geluk, ging hij kroegen bezoeken. Wekenlang duurde die toestand van opperste gelukzaligheid, die hij weerspiegeld zag in het zomerse humeur van de stadsbevolking. Tropisch voorjaar in Amsterdam. (252)

Aan het eind is de alcohol uitgewoed als hij het absolute dieptepunt bereikt. Dan heeft de alcohol alle lust in hem uitgedoofd. Hij heeft verloren en moet zich gewonnen geven. Het leven in de euforie is dan voorbij. Het gewone leven begint weer en hij kan er weer een paar maanden tegenaan. Het einde van Advocaat van de hanen blijkt deze levenswijze niet meer houdbaar. Ernst Quispel maakt een opmerkekijke keuze.

Dat Ernst Quispel in het 6e deel dat nog in ontwikkeling is, een plek krijgt, is onweerstaanbaar. Het maakt het verlangen naar dit deel met de veelzeggende titel Kwaadschiks alleen maar groter. Het zou vorig jaar al verschijnen, maar daar kwam de historische roman Ochtendgave eerst nog even tussendoor. Nu hopen dat dit najaar het 6e deel vande Tandeloze tijd verschijnt.

A.F.Th van der Heijden: Advocaat van de hanen. De tandeloze tijd 4. Amsterdam: Querido, 1998 [1e druk 1990]. ISBN: 90 214 6690 2. 574 pagina’s. Prijs: € 15,00.Bestel

Steden en boeken – #50books vraag 27

img_20160628_082758.jpg

Ging het vorige week over muziek, de vraag die Jannie in haar blog over boeken en muziek stelt over een ander aspect in boeken, staat aan de basis van de vraag van vandaag.

Land, streek of plaats in boek

In veel boeken speelt namelijk een bepaalde plaats, land, gebied of streek een prominente rol. Jannie haalt in haar voorbeeld mijn woonplaats Almere aan, waarnaar ze erg nieuwsgierig werd toen ze vorig jaar Renate Dorresteins roman Weerwater las.

Door omstandigheden heb ik het boek nog steeds niet gelezen, maar Jannie werd wel heel nieuwsgierig naar Almere en ze heeft zelfs al eens een wandeling rond het Kasteel gemaakt. Een prachtige plek. Ik kom er wel een paar keer per jaar. Ik ga vooral in de winter, omdat de desolate indruk van dit half affe bouwsel dan het sterkste op mij overkomt.

Agnetapark in Delft

Ik vind het wel heel mooi dat een boek iemand naar de plek waar het verhaal speelt, krijgt. Dat geldt natuurlijk ook voor het boek van Jan van der Mast Agneta waarin het Delftse arbeiderstuindorp Agnetapark een belangrijke rol speelt. Allemaal plaatsen waar je na het lezen van een boek in geïnteresseerd raakt.

Het zijn de plekken van schrijvers en dichters die mensen bezoeken, maar de plekken die in een roman of boek een rol spelen, zijn minstens zo belangrijk. Het schijnt dat jaarlijks mensen op Bloomsday door Dublin lopen in het spoor van romanheld Leopold Bloom door de stad.

Dat brengt mij op de volgende vraag:
Welk boek heeft jou geïnspireerd een bepaalde stad, streek of land te bezoeken?

Beïnvloeden door plaats?

Laat jij je door de beschrijving van een plaats in een roman beïnvloeden? Of word je niet nieuwsgierig naar een bepaalde stad na het lezen van een mooi boek? Ik ben waanzinnig benieuwd naar de antwoorden.

En wat betreft het lezen van Renate Dorrestein haar roman over Almere. Ik ben er zeker van. Het komt wel, alleen weet ik nog niet wanneer.

Blog mee over #50boeken

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Moahhhh

image

De roman Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte is een loflied op zijn oma Inge. De verteller Joachim schrijft vol liefde over haar. Het meest typerende van zijn beschrijving is haar vaste uitdrukking ‘Moahhh’.

Hij introduceert de uitroep als hij vertelt dat meneer Moser het bijna dagelijks aan gruzelementen gevallen servicegoed repareert met secondelijm. Hij weet bijvoorbeeld een niet meer leverbare soepterrine weer te lijmen:

Mijn grootmoeder deed: ‘Moooahhhhh’, want moooahhhhh kon ook een uiting zijn van de hoogst denkbare waardering, waarna ze de soepterrine helemaal achter in de kast zette. (18)

De rest van het verhaal keert de uitroep regelmatig terug. En inderdaad op momenten van uiterste waardering op opperste verbazing komt de uitroep voorbij. Zoals op het moment dat ze uit een operatie ontwaakt. Ze kon voor de operatie niet meer praten en wordt dan wakker:

Zonder één verspreking zei ze: ‘Mooahhhh, goeie genade, wat moet dit allemaal?’ Luid en duidelijk. Mijn moeder en ik keken elkaar sprakeloos aan en begonnen te huilen. (179)

Als ze met opa aan de telefoon zitten, moeten ze de uitroep steeds herhalen om te vertellen dat oma waar genezen is. Ook weet de verteller feilloos aan de hand van een kort trefwoord een verhaal op te roepen bij zijn grootouders. Zoals het verhaal over het stuk appenzeller als opa verdwaald is in de bergen. Als grootvader het wil beginnen te vertellen, reageert oma meteen:

Mijn grootmoeder deed direct ‘moahhhhh’. Moahhhhh betekende hier: dat is een ongelooflijk verhaal. Ik schudde mijn hoofd en wachtte nog maar eens op het appenzellerverhaal. (259)

De uitroep kenmerkt zijn oma en het geeft de roman een prachtige dimensie. Je ziet het voor je en daarmee staat het symbool voor zijn bijzonder grootmoeder Inge.

Joachim Meyerhoff: Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte. Roman. Uit het Duits vertaald door Jan Bert Kanon. Oorspronkelijke titel: Ach, diese Lücke, diese entzetzliche Lücke. Alle Toten fliegen hoch. Teil 3.. Amsterdam: Uitgeverij Signatuur, 2016. ISBN: 978 90 5672 551 8. 314 pagina’s. Prijs: € 19,99. Bestel

Chicklit, kookboek of historische roman – #50books antwoorden vraag 22

image

Dichters die een roman schrijven, romanciers die ineens op de proppen komen met een dichtbundel. Het bestaat allemaal en veel lezers dromen van zo´n zet van hun favoriete schrijver. Het zijn de antwoorden op de 22e boekenvraag: Welke schrijver of schrijfster zie jij het liefst zijn of haar boekje te buiten gaan?

Kookboek of chicklit?

Het levert weer mooie antwoorden op, waarvan het voorstel voor chicklit door Maarten ’t Hart misschien wel de opvallendste is of een bundel light verse zoals Jannie voorstelt. Wat van een kookboek van Adriaan van Dis met heerlijke Zuid-Afrikaanse recepten? Het kan geen kwaad als een schrijver gewoon eens iets heel anders gaat doen.

Historische roman

Ik had mij laatst ook laten verrassen door de historische roman van A.F.Th. van der Heijden: Ochtendgave. Ik genoot van hoe ik onze tijd teruglas in het spel met de tijd, maar de verwevenheid van de historische feiten in een bijna hedendaags verhaal hebben mij heel erg getroffen.

Slauerhoff in hedendaagse stijl

De wens van Niek is net zo mooi. Hoe zou het zijn als je een verhaal van Slauerhoff zou lezen in de stijl van onze hedendaagse schrijvers. Het zou een bijzonder verhaal worden, denk ik. Net als de erotische bundels en verhalen, die ze noemt in haar blog van schrijvers die een andere, schaamtevolle kant van zichzelf lieten zien.

Onwennige critici

Martha stort zich op de schrijvers die al hun boekje te buiten zijn gegaan. Ze wijst op de critici die vaak onwennig zijn. Zoals bij de thriller van J.K. Rowling The Casual vacancy of Stephen Kings roman Misery waarmee hij de horrorkritiek op het verkeerde been zet. De weg die Marek van der Jagt zet, verschilt niet veel van het andere werk van zijn schepper Arnon Grunberg, maar hij zette daarmee wel de hele literaire wereld op het verkeerde been.

Een literaire Fernanda?

In de vraag van Tessa over chicklit van John Irving staan al nog een paar suggesties, net als in de reacties onder haar post. Karin Slaughter met een liefdesroman of Fantasyverhaal van Hanna Bervoets? Wat dat je van een literaire roman van José Fernanda of Mel Wallis de Vries met een thriller voor volwassenen?

Suggesties waarvan ik hoop dat een paar schrijvers ze lezen en op een idee brengt.

Lees morgen de nieuwe boekenvraag.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Buiten het boekje gaan – #50books vraag 22

image

De schrijver Willem Frederik Hermans heeft 4 thrillers geschreven onder het pseudoniem Fjodor Klondyke. Het geheim is verklapt door Jan Kuijper in zijn boek Populaire literatuur in 1974. Kort na deze bekendmaking is menig Hermansliefhebber deze boekjes gaan verzamelen. Weinig van dit soort boekjes zijn zoveel waard als deze.

Fjodor Klondyke

Hermans heeft deze kleine boekjes aan het einde van de oorlog geschreven, in geldnood verkerend en vol verveling. Hij verdient er 300 gulden per boekje aan. Nu wordt er per boek veel meer dan dit bedrag betaald. Zo vind ik De demon van Ivoor voor 400 euro op boekwinkeltjes.nl.

Doodverf

Van andere schrijvers is ook bekend dat ze hun genre weleens te buiten gaan. A.F.Th. van der Heijden verzamelde alle spannende scenes rond de ‘gipsmoord’ uit zijn reeks De tandeloze tijd in de thriller Doodverf. Het levert een voor Van der Heijden buitengewoon spannend boek op.

Mijn verlustiging

Een andere held is Willem Bilderdijk. Hij schrijft in zijn jonge jaren de erotisch getinte dichtbundel Mijn verlustiging. Een dichter die zich waagt aan deze bundel. Hij komt er tijdens zijn leven niet echt voor uit, een jeugdzonde van de held van de gereformeerde in Nederland.

Buiten het boekje

Schrijvers gaan dus weleens te buiten aan hun eigen genre. Deze week komt de boekenvraag van Tessa Heitmeijer. Ze stelt ze hem op haar eigen blog, maar we doen hier mee met deze vraag:

Welke schrijver of schrijfster zie jij het liefst zijn of haar boekje te buiten gaan?

Ik ben benieuwd naar jullie antwoorden.

Blog mee over #50boeken

Schrijf een blog over de vraag van vandaag en laat hieronder in de reactie een linkje naar je site staan. Heb je zelf een idee voor een vraag? Ze zijn van harte welkom. Mail gerust een vraag of stel hem in via het contactformulier.

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in 2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen.

Biesheuvel: De weg naar het licht

image

In mijn strooptocht op zoek naar de boeken van Maarten Biesheuvel krijg ik plotseling de delen 2 en 3 van het Verzameld werk toegeworpen. Ze liggen op de tafel met afgeschreven boeken in de bibliotheek.

Een droom wordt werkelijkheid. Behalve dat ik wekenlang achtereen de tafel afstruin op zoek naar het eerste deel van deze serie. Het ligt er niet. Daarom zoek ik uit welke boeken in dit eerste deel zitten. Zo ontdek ik dat ik de verhalenbundel De weg naar het licht helemaal niet heb.

Als ik hem dan in een kringloopwinkel tegenkom, gaat hij mee. Ik kan mij niet bedwingen en begin te lezen. De wereld in de verhalen van Biesheuvel bestaat uit een uniek universum. Het universum waarin je verdrinkt in de woorden, het verhaal en de personages. Je weet niet altijd waar je bent, maar je laat je meeslepen in de beelden.

Het verhaal ‘De Leeuw van Leiden’ bijvoorbeeld. De verteller is bij een bijeenkomst waar de aanwezigen allerlei boeken en artikelen lezen. Daarna begint een man een lange monoloog over wat 1 iemand wel niet allemaal geschreven heeft.

Ze zijn allemaal van 1 man: Maarten ’t Hart. De verteller wijst de man die de monoloog hield op de schrijver: hij zit te breien in een hoekje van de kamer op een sofa. Het is de Leeuw van Leiden die daar zit.

Dan probeert de verteller te achterhalen waar het geheim vandaan komt. Hoe komt het dat Maarten ’t Hart werkelijk alles leest en daarna bijna dagelijks publiceert over allerlei onderwerpen. Of zoals de verteller aan de Leeuw van Leiden vraagt:

‘Vertel me nou toch eens wannéér je schrijft over al die onderwerpen, andere mensen zouden er met hun dertienen jaren over doen om zoveel te schrijven over aardrijkskunde, antropologie, biologie, economie, geneeskunde, geologie, geschiedenis, godsdienst, huishouding, krijgskunde, kunstgeschiedenis, letterkunde, maatschappijleer, mode, muziek, opvoedkunde, politiek, psychologie, recht, scheikunde, staatskunde, sterrenkunde, techniek, weerkunde, wiskunde, wijsbegeerte enzovoort, ja werkelijk járen zouden dertien mensen bezig zijn met het schrijven van zoveel artikelen over zoveel onderwerpen, zoveel verhalen, zoveel romans…, terwijl jij dat allemaal in je eentje in ééń jaar af kan? Dat grenst aan het krankzinnige. Jouw verschijnsel begint, wat wonderlijkhied betreft, vormen van metafysische onbegrijpelijkhied aan te nemen.’ (179)

Het gesprek begint hierna even wonderlijke, metafysische onbegrijpelijke vormen aan te nemen. Het gesprek fladdert van raaskallen naar de zang van de nachtegaal, naar de colleges van Karel van het Reve. Volgens Maarten ’t Hart zou de verteller de colleges ernstig verstoord hebben:

‘[W]aarom hielp jij altijd de colleges van Karel van het Reve naar de maan door er allerlei kletskoek uit te gooien? Dacht je soms dat wij geïnteresseerd waren in de verhalen van jou over je moeder, je vader, over Rooms en Protestant Kethel, dat wij belangstelling hadden in je zeeverhalen en al die zotte fantasiën?’ (181)

De verteller weerspreekt de opmerking dat de Leidse professor daar niet op zat te wachten. Hij vond het juist heerlijk als ik een deel van die 50 minuten vulde, geeft hij als tegenargument.

Toch wil de verteller graag achter het geheim van de enorme productiviteit van Maarten ’t Hart komen. Daar verliest het verhaal alle grip op de werkelijkheid. De verklaring voor die enorme productiviteit: zijn enorme verliefdheid. Daardoor gedreven vliegt zijn pen over het papier, waarna zijn vrouw alles uittikt en dagelijks de artikelen per post worden verstuurd naar alle media van Nederland.

Het is dat verlies op de werkelijkheid die de verhalen van Biesheuvel iets dromerigs geven. Je raakt de draad regelmatig kwijt of komt er juist verstrikt in te zitten. Het verhaal dat van de hak op de tak gaat en waarbij je alle kanten opschiet. Het beste is dan om stug door te lezen. Als een schip in de storm door te varen, want je komt vanzelf behouden in de haven aan.

J.M.A. Biesheuvel: De weg naar het licht en andere verhalen. 7e druk, 1985. Amsterdam: Meulenhoff, [1977]. ISBN: 90 290 0664 1. 240 pagina’s. [niet meer verkrijgbaar]

Ik vlogde al eens eerder over hem:

Tijd voor de tijd – #50books antwoorden vraag 13

image

Een lastige vraag vorige week, gerelateerd aan het verschuiven van de klok naar de zomertijd. Hoe staat het met het spel met de tijd in de literatuur? Wordt daarin ook naar hartelust een uurtje vooruit of terug gedraaid. En wat betekent het voor de lezer?

Ik was bang dat de vraag te vaag zou zijn, maar ik ben ontzettend blij met de antwoorden. In de reacties geeft ieder een heel eigen invulling. Sommige boekenbloggers gaan zelfs boeken herlezen waar ze goede herinneringen aan koesteren.

Hyperion van Dan Simmons

Voor Niek is het spel met de tijd bij uitstek te vinden in de Science Fiction. De tijdreizen zijn helemaal geschikt in dit genre. Het lijkt hier te horen. Bovendien kan in deze verhalen de tijd op zijn kop worden gezet.

Ze haalt Dan Simmons roman Hyperion aan. De planeet Hyperion laat je hoofd zoemen, stelt ze. Dat zoemen wordt ook veroorzaakt door de tijdtombes waarbij je terug en vooruit in de tijd kunt gaan.

Dat Niek het in haar reactie geen literatuur noemt, doet geen afbreuk aan het gegeven. Het is een prachtverhaal en klinkt vele malen heftiger dan het 1 keer ronddraaien van de grote wijzer op de klok bij de zomertijd.

The Time Traveler’s Wife van Audrey Niffenegger

Boekenblogger Ali moet aan een aantal boeken denken, maar in het bijzonder aan The Time Traveler’s Wife van Audrey Niffenegger. Een tijdreizende liefdesgeschiedenis. Eem intrigerend boek dat soms lastig te volgen is.

Suske en Wiske

Peter herinnert zich de stripboeken van Suske en Wiske bij zijn oom. Daar vindt in het deel De tuf-tuf-club de professor Barabas een teletijdmachine uit. Het geeft de boekenreeks een heel nieuwe impuls. Meteen reizen de Antwerpenaren naar het verleden en vertellen zo de geschiedenis van België, Nederland en nog veel meer andere landen.

Het spel met de tijd doet zeker ook denken aan een indrukwekkende romanreeks als De tandeloze tijd van A.F.Th. van der Heijden. Hier ontworstelt de hoofdpersoon zich aan de tijd door te leven in de breedte. Daarmee laat Van der Heijden dat hij op verschillende manieren invulling geeft aan de tijd in zijn werk.

Omgekeerde tijd

Martha kiest voor The curious case of Benjamin Button van F. Scott Fitzgerald. Ze heeft het boek niet gelezen, maar de film waarin de hoofdpersoon een omgekeerd leven leidt, heeft indruk op haar gemaakt. Ze heeft hem zelfs meerdere keren gezien. Uiteindelijk sterft Benjamin Button als baby.

Ook Martha moet aan boeken met tijdreizen denken. Zij haalt De tijdmachine van Wells aan. Hierin haalt de hoofdpersoon zijn overleden geliefde terug, maar telkens als hij haar redt, verliest hij haar opnieuw. De tijdmachine vraagt het leven van zijn geliefde. Daarmee is het een onmogelijke keuze.

De trein der traagheid van Johan Daisne

Voor Jannie is de boekenvraag van deze week reden om een boek uit haar boekenkast te herlezen: De trein der traagheid van Johan Daisne. Een magische realistisch boek dat 50 jaar geleden grote indruk op haar maakte door het spel met de tijd. Ik vind het onwijs gaaf om te lezen dat door een boekenvraag mensen een specifiek boek oppakken en gaan (her)lezen.

Het boek viel Jannie een beetje tegen, schrijft ze. Ze vindt het nu oubollig taalgebruik en de roman komt een beetje traag over. Dat kan gebeuren met boeken die je vroeger bewonderde en later weer herleest. Maar hetzelfde boek heeft je beïnvloed waardoor je nu ook een andere leeshouding hebt gekregen. Daarom ben ik onder de indruk van het verhaal van Jannie en bijna geneigd een boek van Johan Daisne te gaan lezen.

Lees morgen de nieuwe boekenvraag

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen

DWDD en boeken – #50books antwoorden vraag 10

image

Televisie kijken en boeken lezen lijken 2 dingen die niet zo goed samengaan. Een groot deel van de beantwoorders van deze 10e boekenvraag geeft aan dat ze weinig televisie kijken. Ze slaan liever een goed boek open. En als ze dan televisie kijken, is het een heus boekenprogramma, zoals dat van Wim Brands op zondagmorgen op de VPRO.

De meeste bloggers is ontgaan dat Schuld van Walter van den Berg het Boek van de Maand maart is. Ze kijken het programma niet meer omdat het concept is uitgemolken of omdat ze uitgekeken zijn op de presentator. Dat het de boekenrubriek in het televisieprogramma voor uitgeverijen en boekhandelaren wel erg goed is voor de verkoop, laat ook het artikel zien – heel toevallig – over het Boek van de Maand in DWDD in de Volkskrant van vandaag.

4 vragen bij een boek

Voor Martha is een boek dat bij DWDD het Boek van de Maand is, niet de reden om voor het boek te kiezen. Zij stelt 4 vragen als haar een boek wordt voorgesteld via de bloggersleesclub Een perfect dat voor literatuur. Voor haar is het belangrijk wat er op het kaft staat: de titel, de omslag en de tekst op de achterflap.

Daarmee legt ze wel heel veel bij de marketing van de uitgeverij. De verwachtingen van het omslag en de tekst erop worden bij mij erg vaak teleurgesteld. Misschien is de doorslaggevende vraag: heb ik al eens eerder iets van deze schrijver gelezen? Wat hier de reden is om het werk van een schrijver die ze eerder niet gelezen heeft, wel te kiezen, blijft helaas onopgehelderd.

Plakplaatjes

Een boek met een sticker erop. Het zou verboden moeten worden, vindt Peter. De ontsierende plakplaatjes helpen bij hem niet om een boek te gaan lezen. Dat Schuld van Walter van den Berg een prachtig boek is, is voor hem niet omdat het in DWDD het boek van de maand is. Hij kent het allang als mede-oprichter van de uitgeverij waar het boek van Walter van den Berg is verschenen.

Voor Peter zijn vrienden en een selecte groep bloggers bepalend voor de boeken die hij leest. Hij laat zich zeker beïnvloeden maar niet door televisieprogramma’s waarvan het concept is uitgewerkt. Overigens viel ik zelf ook na een jaar of 2 af. Wat de schrijver van het citaat over DWDD zegt, schreef ik jaren geleden al.

Bijna nooit teleurgesteld

Volger en collega Renata heeft zich bijna nooit laten teleurstellen door de boeken die de boekhandelaren in DWDD aankondigen. Meestal zijn het boeken die haar aanspreken en waar ze nog altijd met plezier aan terugdenkt. Met uitzondering van het boek In het licht van wat wij weten van Zia Haider Rahman.

Tikkende plaat

Blogger Ruud heeft een hekel aan tikkende platen. Zit in het televisieprogramma DWDD de kracht in de herhaling. Ruud vindt het hinderlijk, net als het uitmelken van een naam: de maniertjes van Matt Hijs. Hij laat zich niet beïnvloeden door de keuze van 4 willekeurige boekverkopers. O ja, en zijn mening over Schuld? Als medeoprichter van de uitgeverij heeft hij het boek al gelezen en zijn oordeel al geblogd.

Wim Brands

Blogger Jannie laat zich niet beïnvloeden door DWDD, al is het omdat ze niet zoveel televisie kijkt. Wel kijkt ze trouw naar het boekenprogramma van Wim Brands. Ze vindt hem een fijne interviewer die zich in schrijver en boek verdiept heeft. Verder haalt ze meer informatie uit recensies op internet. Al spreken niet alle bloggers haar evenveel aan en blijft er een select groepje blogs over die ze graag volgt.

Oprah Winfrey

Ook boekenblogger Ali is klaar met DWDD, ze volgt het evenmin. Voor haar is het boek zelf veel belangrijker: wat staat er op de omslag en spreekt dat je aan? De kwalificatie boek van de maand doet haar niks. Overigens is het idee van zo’n uitverkiezing ouder dan je denkt. Oprah Winfrey heeft al jaren geleden een Book club in haar televisieprogramma gelanceerd.

Onder ogen

Niek kijkt eveneens liever naar het boekenprogramma van Wim Brands van de VPRO, dan zich mee te laten nemen in het dagelijkse DWDD. Buiten het feit dat ze het laatste ook minder goed kent, laat zich niet leiden door televisieprogramma’s. Zij leest een boek als het haar onder ogen komt en ze enthousiast wordt, op welke manier dan ook.

Geen boek voor u

Blogger Fokke laat zich leiden door meer dan een televisieprogramma. Wat hem opvalt bij de keuze voor Boek van de Maand is dat de boekhandelaren het altijd roerend met elkaar eens zijn. Want kiest de boekhandelaar niet heel toevallig een schrijver die die week in zijn boekhandel komt signeren?

Nee, Fokke laat zich adviseren door zijn eigen boekhandelaar. En deze weet dat hij niet te vaak mag komen met een verkeerde tip. Daarom trekt hij zich meer aan van de opmerking ‘Nee, dat is geen boek voor u’, dan van een iets te enthousiaste aanbeveling.

Lees de volgende boekenvraag

#50books

De leesvraag #50books is een initiatief van Peter in 2013. Martha nam het in 2014 over en in2015 ging Peter zelf weer verder. Vanaf de eerste vraag doe ik regelmatig mee. Naar overzicht van alle vragen

Walgelijk dik

image

In de roman De ochtendgave van A.F.Th. van der Heijden ontmoet Caspar Sonmans 6 jaar na de huwelijksnacht zijn vrouw Sara in de kamer van de Franse ambassadeur Ezechiël Caloyanni, markies van Lavandes. Caspar heeft een raadselachtig briefje ontvangen van de ambassadeur waarin hij schrijft dat de secretaris de betaalde boetes omdat zijn vrouw niet thuis was, terugkrijgt.

In de diplomatenkamer staat achter het gordijn niet de ambassadeur zoals hij verwacht, maar zijn vrouw:

Ze was het, en ze was het niet. Haar lichaam kwam me ronder en vleziger voor dan ik me herinnerde, maar dat kon aan de kledinglagen liggen. (170)

Haar donkere haar is vaalblond, volgens Sara met hulp van de kamenierster:

‘Ik laat haar emmers licht bier drinken, dat ze dan weer uitplast… om mijn haar te bleken. Blond voor blond, noemen we dat. Het riekt wel, door de mout.’ Sara grinnikte. ‘De juffer klaagt dat ze zo aankomt van al dat bier.’ (172)

Hier past Van der Heijden een mooi staaltje weetjes uit de geschiedenis in zijn roman. Hoe blondeerde men in de 17e eeuw het haar: met de plas van bier. De laatste opmerking is natuurlijk 21e eeuwse humor in een roman die speelt in de 17e eeuw.

Caspar ziet dat zijn vrouw is voller geworden. Hij vindt het weelderige vlees mooi. Ze zijn in gesprek over de situatie, de geboorte van hun kind, Etienne die op een dag voor zijn deur stond en die Sara bij hem heeft laten afleveren. Ze vindt dat hun zoon door hem moet worden opgevoed. Een bijzonder verhaal.

Tot haar nieuwe postuur onderwerp van gesprek wordt. Ze probeert de trouwjurk aan te trekken omdat ze iets minder opvallends zoekt voor de ontsnapping. A.F.Th. van der Heijden weet Sara als een typisch hedendaagse vrouw te laten spreken over haar nieuwe figuur.

De stof viel niet langer ruim en soepel over haar boezem en heupen: ze moest zich er echt in wringen.
‘Ik ben walgelijk dik geworden.’
‘Rijper.’
‘Zie je wel, je vindt me een vetzak.’ Ze stond met een boos gezicht voor de spiegel te draaien. (196)

Net als de eerdere grap over de kamenierster zou een vrouw in 1678 nooit zoiets over zichzelf zeggen. Hier sijpelt de 21e eeuw in het verhaal. Niet erg, vooral erg grappig hoe een historische roman ook veel verteld over de tijd waarin we nu leven.

Het is het spel dat A.F.Th. van der Heijden speelt met zijn personages, het verhaal en met de lezer. Een verrukkelijk spel. Het spel van een schrijver van formaat. Dat maakt ook dat De ochtendgave een roman is om van te genieten.

A.F.Th. van der Heijden: De ochtendgave. Roman. Amsterdam: De bezige bij, 2015. ISBN: 978 90 234 5776 3. 304 pagina’s. Prijs: € 23.90. Bestel

Honolulu King

image

De roman Honolulu King van Anne-Gine Goemans is een bijzondere roman. Het behandelt een heftig onderwerp: de Tweede Wereldoorlog en de periode daarna in Nederlands Indië.

Vooral de periode na de capitulatie van de Japanners en het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid door Soekarno, kenmerkt zich door veel geweld tegen Nederlanders en Indo’s.

Bersiap-tijd

Er is niet zoveel geschreven over deze door Nederlanders genoemde ‘Bersiap-tijd’. De term bersiap komt van Soekarno’s oproep aan de Indonesische bevolking: ‘Weest paraat’. In deze chaotische periode na het uitroepen van de Indonesische onafhankelijkheid, zouden zo’n 3500 Nederlanders op geweldadige wijze zijn omgekomen.

De roman De walgvogel van Jan Wolkers verhaalt over de opvolgende periode van de politionele acties waarbij Nederlandse militairen orde op zaken proberen te stellen. Dat dit met minstens zoveel geweld gepaard is gegaan, staat buiten kijf.

Heftige periode koloniale geschiedenis

De roman Honolulu King van Anne-Gine Goemans besteedt op een andere manier aandacht aan deze buitengewoon heftige periode in de Nederlandse koloniale geschiedenis. Al is er veel verdeeldheid over hoeveel Nederlanders nu precies zijn omgekomen, er is veel gebeurd tijdens de Tweede Wereldoorlog en in het machtsvacuüm na de Japanse capitulatie.

Anne-Gine Goemans geeft dit gedeelte van de Nederlandse geschiedenis erg mooi vorm in haar roman. Ze vertelt het verhaal van de muzikant en eigenaar van een toko Hardy Hardy.

identiteit

Zijn kleindochter Synne worstelt met haar identiteit en wil vooral het verhaal van haar opa weten. Ze verdiept zich in de eindeloze hoeveelheid cassettebandjes met interviews die Hardy heeft afgenomen bij mensen die de oorlog en de Bersiap-tijd hebben gemaakt in Indonesië.

Het zijn indrukwekkende verhalen die de verteller afwisseld met het verhaal van Hardy Hardy zelf. Onderwijl strijdt de 80-jarige man met de ziekte van zijn vrouw en probeert hij erkenning te vinden door zich aan te sluiten bij de loge van vrijmetselaars in zijn woonplaats Haarlem. Zijn vader John Hardy is al ver voor de oorlog lid van de vrijmetselarij in Malang:

De enige plek in de hele kolonie waar alle bevolkingsgroepen samenkwamen en gelijk waren. Zijn vader zag het als een morele plicht om de wereld van de gelijkwaardigheid van alle mensen te doordringen. (59)

Het verwerven van het lidmaatschap van de vrijmetselarij wordt Hardy Hardy’s nieuwe doel. Daarnaast vindt hij troost in de muziek. Hij is de steelgitarist in de band Honolulu Kings. Ze spelen Hawaïmuziek en hij wil graag weer optreden met zijn oude groep. Zo probeert hij de oude groep weer nieuw leven in te blazen.

Alles staat in dienst van zijn verleden, een verleden dat hij verzwijgt en misschien wel meer verzwijgt dan anderen beseffen. Anne-Gine Goemans weet het te verpakken in een verhaal dat opa en kleindochter bij elkaar brengt. Twee generaties die verder van elkaar staan dan ze zelf vermoeden, maar ze staan allebei sterk in het leven.

Anne-Gine Goemans: Honolulu King. Amsterdam: Ambo/Anthos. ISBN 978 90 414 2522 5. Prijs: € 19,99. 348 pagina’s. Bestel

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn bijdrage over Honolulu King van Anne-Gine Goemans. We lezen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.