De Gortstraat, in volksmond ‘papstraat’, is een straatnaam die ik nog niet eerder ben tegengekomen buiten Veenendaal, het dorp waar ik opgegroeid ben. Totdat ik vandaag tijdens de pauze stuitte op een straatgenoot in Den Haag.

Het is een zijstraat van de drukke winkelstraat Spuistraat en lijkt meer op een steeg dan een straat. ‘Gortstraat’, vermeldde het straatbord. Ik dacht gelijk aan de straat die klimt van de lager gelegen Zandstraat naar de hoger gelegen Munnikenweg, waar het kerkhof van Veenendaal is. Geen enkele overeenkomst heeft de Veense Gortstraat met deze smalle doorgang, die iemand uit Veenendaal onmiddellijk tot achterbuurt zou dopen.

Blinde muren
Ik raakte direct gecharmeerd van het straatje. Het straalt verval en vergane glorie uit. Een straatje dat mij aantrekt, waar de huizen verzakt zijn en waar de huizen meer uit blinde muren bestaan dan dat ze ramen bevatten. De verf is van de deurposten gebladderd en ook de deuren ogen vaal.

Als ik het straatje in loop, voel ik me gelijk op mijn gemak. De hemel is door de hoge muren bijna niet te zien. Twee jonge meiden lopen mij tegemoet en duiken ineens een deur in. Blijkbaar wonen ze hier op kamers. Een paar stappen verder betreed ik een klein binnenpleintje waar allerlei cafés staan. Geen troostelozer gezicht dan de aanblik van lege cafés op een uur dat gezelligheid niet bestaat. De barkrukken staan omgekeerd op de bartafel. De vloer netjes aangeveegd en het meest noodzakelijke interieur van een café – mensen – ontbreekt.

De Haagse Gortstraat is een metertje of vijftig lang. De Veense naamgenoot is toch zeker wel een paar honderd meter lang. Ik ben het pleintje gepasseerd en stap een straat in met de naam Achterom. Ook een straat die zo in Veenendaal geboren had kunnen zijn.

Hoogstraat en hoofdstraat
Of iets verderop, de Hoogstraat, een straat die ook in Veenendaal voorkomt, maar daar zijn er meer van. Veenendaal telt zelfs een Hoogstraat en een Hoofdstraat. Straatnamen die in het hoofd van een kind door elkaar gaan lopen. Nog altijd denk ik bij het zien van een Hoogstraat gelijk aan de Hoofdstraat en bij het zien van een Hoofdstraat volgt onmiddellijk een gedachte over de Hoogstraat.

Gelukkig leef ik snel weer in een wereld met veel mooiere straatnamen, als Noordeinde en Lange Voorhout. Leukere straatnamen om te horen, maar minder leuk om door te wandelen.

Links
Nakijken op Google leert dat naast Den Haag en Veenendaal, ook Middelburg een Gortstraat heeft. De gemeente Veenendaal heeft een uiterst interessant straatnamenarchief, waarin de geschiedenis van de Gortstraat wordt aangehaald. Volgens deze website is ‘gort’ mogelijk een verbastering van ‘goor’, dat verwijst naar moerasgrond.