Crisis in de katholieke kerk. Het geluid rond de priesters en het seksueel misbruik neemt niet af, maar wordt elke dag luider. Bovendien maken de geestelijken ook nog eens precies de verkeerde opmerkingen, waardoor de kritiek alleen maar toeneemt. Waar is het leiderschap van de paus?

1. mea maxima culpa

Juist het katholieke gebed ‘Confiteor Deo omnipotenti’ is een schuldbelijdenis: ik heb gezondigd in woorden en daden. De schuld bekennen en vergiffenis vragen is een onderwerp dat zich bij uitstek leent voor de tijd rond pasen. Het is dan ook niet een goed idee om zich op te werpen als iemand die medelijden behoeft, maar als iemand die het boetekleed aandoet.

Een opmerking valt heel snel verkeerd, zoals de Raniero Cantalamessa, de prediker van de Paus, onlangs deed door de toestand van de katholieke kerk te vergelijken met het antisemitisme.

2. de ‘grote recall’-actie

Toyota haalde alle modellen waar mogelijk iets aan kon mankeren terug. De katholieke kerk zou geen kwaad doen als ze alle mensen bij wie ook maar het kleinste vermoeden van misbruik is, oproept te komen. Vervolgens zouden de bisschoppen en hoogste geestelijken de open dialoog met deze mensen moeten voeren. Dus spreek over de misstanden en laat de slachtoffers praten over de pijn en het verdriet. Weerspreek het niet en probeer ook niet je verklaring te geven waarom je iets deed.

Elke vergelijking van ‘Wir haben es nicht gewusst’ tot aan de slachtofferrol, gaat op dit moment namelijk mank.

3. geen woorden maar daden

Laat de angst voor claims niet overheersen, maar kom de slachtoffers tegemoet. Probeer geen zielen terug te winnen, maar toon respect en begrip. Slachtoffers moeten vervolgens de ruimte krijgen voor hun eigen verwerking. Als dit een financiële tegemoetkoming is, sta daarvoor open en probeer het in goed overleg af te stemmen. Dat betekent niet dat je de schuld moet afkopen, maar wel moet proberen de geleden schade te vergoeden op een redelijke wijze.

4. straf de daders

De kerk is natuurlijk bekend vanwege de vergiffenis. Hier hoort wel het schuldbesef en de boetedoening bij. Straf daarom de daders en laat ze boeten. Mensen die zich in het verleden misdragen hebben en nog bij de kerk zijn, zullen in het openbaar vergiffenis moeten vragen en zich moeten aangeven bij de politie. Priesters die dit niet doen, zullen uit de kerk gezet moeten worden. Alleen op deze manier kan de negatieve smet die momenteel aan de kerk kleeft, worden bestreden.

5. voer een open discussie

De discussie die momenteel gevoerd wordt, is een gesprek dat eigenlijk allang binnen de kerkmuren zelf gevoerd had moeten worden. Het lijkt nu wel of iedereen die geen lid is van de katholieke kerk zich in de discussie mengt. Dat beïnvloedt de discussie op een uitermate negatieve manier. Trek de dialoog weer de kerk in en voer met slachtoffers een open gesprek. Waarom is gebeurd wat er gebeurd is en hoe kunnen we voorkomen dat dit nog een keer gebeurt. Leg verantwoording af aan de buitenwereld, maar voer de gesprekken vooral binnen de kerk. Durf echter de dialoog met de buitenwereld aan, maar alleen door het gesprek binnen de kerk te voeren, breng je hem op een overtuigende wijze naar buiten.

6. beloof beterschap

Beloof het publiek een groot onderzoek en zeg toe dat je bereid bent om de conclusies uit dat onderzoek op te volgen. Laat gerenommeerde wetenschappers van binnen en buiten de kerk met adviezen komen. De maatschappelijke discussie over dit onderzoek kan niet groot genoeg zijn. Dit kan enorme gevolgen hebben. De structuur van de kerk zal misschien moeten veranderen of het celibaat moet worden afgeschaft. Aanvaard deze consequenties als deze het probleem helpen oplossen.

7. verbeter bestaande procedures

Alleen beterschap beloven is niet voldoende. Grote onderzoeken duren lang en grote beleidsmaatregelen kunnen pas op een later moment worden genomen. Schroef de bestaande procedures dusdanig aan dat de excessen uit het verleden niet meer zullen gebeuren. En wanneer ze wel gebeuren, zullen ze gestrafd worden. Treed ook naar buiten met deze misstanden. Stel ze aan de kaak en laat zien dat je alles in het werk stelt om de slechte ervaringen uit het verleden nooit meer te laten gebeuren.