Bij de kringloopwinkel in Almere gisteren weer eens een stapel boeken gehaald. Ik ben dit keer gedoken in de toeristische boeken over Nederland. Waarom zou je een spiksplinternieuwe reisgids kopen, als de informatie van 30 jaar geleden ook goed is.

Zo is er het boek Uit in eigen land, een uitgave van The Reader’s Digest in samenwerking met ANWB. Van dit boek lagen meerdere edities in de kringloopwinkel. Ik heb de oudste meegenomen een uitgave uit 1979. De latere editie uit 1987 bevatte exact dezelfde foto’s, soms wat anders verdeeld over de bladzijde, maar verder ieders eender.
Ik vind het bijzonder leuk om door zulke boeken te bladeren. De boeken stinken verschrikkelijk. Ze liggen te koop voor 2 à 3 euro en bevatten de basisinformatie van 30 jaar geleden, maar ze zijn in feite nog actueel. Op een enkel pretpark of afgebrande schuur na, is de informatie nooit veranderd. Wel toont het hoe de beeldvorming rond cultureel erfgoed de laatste jaren veranderd is. Blijkbaar verstond men in 1979 nog iets anders onder culturele vernieuwing dan nu. Zo staat er over het Kurhaus in Scheveningen dat het ‘omstreden’ is. Al lijkt de tekst meer voor dan tegen het gebouw uit de 19e eeuw te zijn:

Scheveningen. Nog altijd ‘s lands eerste badplaats, maar die eretitel lijkt nauwelijks meer verdiend, want Scheveningen is de laatste jaren sterk afgetakeld. Niet alleen wat zijn bebouwing in het centrum van de badplaats betreft. Zo is er om de bestemming van het aloude Kurhaus, waarmerk van Scheveningen, op welhaast eerloze wijze touwgetrokken – met als gelukkige uitkomst dat het bouwwerk op de voorlopeige Monumentenlijst is beland. Ook grote stukken strand hebben eraan moeten geloven, al zijn hier de elementen dan in hoofdzaak schuldig aan. Maar er zijn nu plannen voor een grootscheepse ‘facelift’ van de badplaats die concrete vormen beginnen aan te nemen, en er blijft voor dagrecreanten toch nog altijd veel te genieten. (130-131)

Ik vind dit soort teksten werkelijk heerlijk om van te genieten. Niet zo heel lang terug was ik in Scheveningen en ik zag ruim 30 jaar later dat het met die facelift nog altijd bitter gesteld is. Om te zien hoe het was, is het eveneens gisteren gekochte boekje Van Haagse dingen die voorbij zijn een heerlijke opsteker. Daar staan het Badhuis en de Scheveningse Boulevard in vol ornaat. Zoals ze nooit meer te zien zullen zijn.