De dagboeken van Victor Klemperer

Victor Klemperer (1881-1960) is de Shakespeare onder de dagboekschrijvers. De Joodse hoogleraar woonde een groot deel van zijn leven in Dresden en hield al vanaf zijn 17e jaar een dagboek bij. Het zijn indrukwekkende dagboeken, misschien wel de indrukwekkendste getuigenissen van de Tweede Wereldoorlog. Misschien wel het aangrijpendste deel van zijn dagboeken is de periode 1933 tot 1945. Hierin lees je hoe de macht van Hitler zich langzaam maar zeker uitbreidt en ingrijpt in het persoonlijk leven van Victor Klemperer.

De dagboeken verschenen een paar jaar geleden in drie zeer dikke delen. Het verbaasde mij toen al dat iemand gedurende een mensenleven zoveel kon schrijven en er is nog veel meer. De periode 1918-1933 is bijvoorbeeld niet uitgegeven in het Nederlands. De dagboeken zijn ook in Duitsland postuum verschenen.

Ik had op het moment dat ik die drie dikke delen met dagboeken zag liggen in de boekwinkel, maar 1 wens: ze hebben.

Maar ze waren te duur. Voor elk deel vroeg uitgever Atlas 50 euro, de 2 verzamelbanden Tussen de wal en het schip waarin de periode 1945-1959 staat kostte zelfs 60 euro. Bedragen die mij deden duizelen en die ik werkelijk veel te hoog vond. Ik nam me gelijk na de wens 1 ding voor: als ze ooit in de aanbieding komen, dan koop ik ze!

De wens ging gisteren in vervulling. Omdat ik vaste klant ben, kreeg ik een uitnodiging om gisteravond als eerste in de bakken van de uitverkoop te snuffelen. Daar lagen ze: de drie delen met de dagboeken en herinneringen van Victor Klemperer. Enorm dikke boeken die mij nu voor nog minder dan de prijs van 1 toekwamen. Ze staarden mij direct bij binnenkomst al aan en lieten mijn gedachten niet meer los. Ik nam ze mee en was helemaal gelukkig.

Hoe ongelukkig het levensverhaal van Victor Klemperer ook mag zijn, het verhaal van de verschrikkingen in de oorlog en het verhaal van de tijd van het communisme erna. Aan de andere kant kun je een mooiere en vollediger levensgeschiedenis weinig vinden…