image

Arctisch dagboek van Jelle Brandt Corstius is uitverkocht. Gelukkig komt er een herdruk van dit boekenweekessay. Ik las het gisteravond nadat ik gisteren één van de laatste exemplaren wist te bemachtigen. Het is een heerlijk verhaal om te lezen.

De bekende schrijver, reiziger en journalist Jelle Brandt Cortius schreef het verhaal aan boord van het cruiseschip de MS Discovery. Normaal houdt hij geen dagboek bij, vertelt hij op de zijflap van het boekje, ‘maar dit waren geen normale omstandigheden.’

Moermansk

Hij is uitgenodigd gedurende de cruise een drietal lezingen Moermansk aan boord te komen. Het reisdoel: de Noordkaap. Daar wil hij zijn hele leven al naartoe. Zodoende vaart hij een dag of vier mee tot aan Archangelsk. Alleen is hij vergeten dat hij als bekende Nederlander aan boord geen moment voor zichzelf heeft. ‘Er waren vijfhonderd passagiers aan boord, en ze bleken allemaal met mij te willen praten.’

Een cruise is de tegenhanger van de jungle. De boot vaart op open zee en biedt zo alle overzicht en uitzicht. Alleen het dagboek dat Jelle Brandt Corstius in al zijn wanhoop bijhoudt, laat zien dat het ook aan boord van een cruiseschip een jungle is. De enige plek waar hij niet lastiggevallen wordt is zijn hut. Zonder ramen.

Zodoende verschanst hij zich hele dagen in zijn hut en komt er alleen voor het hoogstnoodzakelijke uit. Dat zijn de summiere zoutloze hapjes voor de bejaarde passagiers. Jelle Brandt Cortius beleeft eigenlijk nauwelijks plezier aan het eten. En daarnaast moet hij eruit voor de lezingen. Deze vallen slecht in de smaak bij het publiek.

Hoerdier

Het levert een kostelijk verhaal op over de gasten aan boord van het schip en hun relatie met de Ruslandkenner. Ze gebruiken de bekende Nederlander voornamelijk om hun verhaal bij te deponeren. En daarnaast hun ongrieven over de lezingen, de medepassagiers en de excursies te uiten. Van een gesprek is nauwelijks sprake, concludeert Jelle Brandt Cortius.

Ik voelde mij als een kruising tussen een hoer en een huisdier. Een hoerdier, bij wie je met al je sores terechtkon, zonder enige schroom of reservering, want per slot van rekening zat ik bij de prijs inbegrepen. (34)

Het levert een verhaal op aan boord van een cruiseschip dat iets anders loopt dan The Love Boat. Jelle Brandt Corstius doet dit niet zonder ook kritisch naar zichzelf te kijken. Het verhaal biedt een leuk inkijkje in het gedrag van de reizigers van een cruise. Mensen die volgens hem bang en avontuurlijk tegelijk zijn. Een combinatie die fataal is en daarom zulke klagende passagiers oplevert.

Educatiecomplex

Daarbij roept Jelle Brandt Cortius associaties op met de cruisebeschrijvingen die Paul Theroux geeft in zijn reis rond de Middellandse Zee: De Zuilen van Hercules. Het biedt een inkijkje in het leven aan boord van een cruise, waar mensen met teveel geld en met een educatiecomplex.

Mensen met een ‘educatiecomplex’ denken dat de wereld ze niet voor vol aanziet omdat ze hun bul niet hebben gehaald, licht Jelle Brandt Cortius toe. Hierdoor strooien ze maar met citaten en schrijvers om hun belezenheid te benadrukken. Voor Jelle Brandt Cortius koren op de molen voor zijn verhaal, waardoor het boekenweekessay een prachtig reisverhaal is van de jungle aan boord van een cruiseschip.

Bespreking van Jelle Brandt Cortius: Arctisch dagboek. Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek, 2014. 64 pagina’s. ISBN 987 90 596 5235 4. Prijs 2,50 euro.

#WOT

Elke donderdag geeft Irene een nieuw WOT-woord waarover een groep bloggers een blog schrijft. Deze week: jungle.