image

F. Scott Fitzgeralds roman The Great Gatsby is de roman over de ‘Roaring Twenties’. Het boek vertelt over Jay Gatsby, eigenlijk heet hij Gatz, die op een vage manier zijn fortuin maakt en op het welgestelde Long Island gaat wonen.

De verteller is Nick Carraway, een pochertje uit een vooraanstaande, welgestelde familie. Hij woont naast de grote Gatsby. Elke avond is er in het enorme huis een feest, waar niemand uitgenodigd wordt, maar gewoon naartoe ging.

Ze kwamen voor het feest met een eenvoud des harten die als toegangsbewijs diende. (51)

Als hij – als enige echt uitgenodigd – een feest bezoekt, herkent hij Gatsby niet eens als hij met hem staat te praten. Bij het feest komt Carraway de meest vreemde types tegen, maar vooral is de ruimte gevuld met welgestelde rijken. Ze speculeren vooral waar Gatsby zijn fortuin vandaan heeft.

Liefdesverhaal

Dan ontstaat er een mooi verhaal, een liefdesverhaal. Gatsby is smoorverliefd op Daisy en vraagt Carraway of hij een ontmoeting wil arrangeren. Gatsby blijkt Daisy al te kennen van voor haar huwelijk met Tom Buchanan. Dit moet slecht aflopen, besef je bij het lezen.

Daarmee weet de verteller een prachtige spanning op te bouwen en het verhaal uit de droomwereld te halen waarmee het begint. Het verhaal van De grote Gatsby treft mij niet zozeer, het is meer de stijl van F. Scott Fitzgerald die pakt.

Vergelijkingen

In een reeks prachtige vergelijkingen weet hij het verhaal een extra dimensie te geven. Hij haalt hierbij vaak vergelijkingen met de natuur aan, zoals licht of kevers en torretjes.

In zijn blauwe tuinen was het een komen en gaan van mannen en meisjes die als nachtvlinders te midden van het gefluister en de champagne en de sterren fladderden. (49)

De hoeveelheid energie spat van de bladzijden. Het verhaal en de stijl vloeien in elkaar over. Het niks voor niks een roman waarover schrijvers als Eva Kelder en F. Springer heel enthousiast zijn en die ze vaak aanhalen in hun werk.

Het feesten is een voorbode van latere romans als On the Road van Jack Kerouac. De energie, het onbekommerd feesten en het wilde nachtleven zijn de latere ingrediënten voor de boeken van de Beat Generation. Misschien heeft F. Scott Fitzgerald daar wel de aanzet voor geleverd.

Verfilming

En dan verraadt de cover van mijn exemplaar ook dat dit boek kortgeleden is verfilmd met Leonardo di Caprio in de hoofdrol. Het maakt nieuwsgierig al denk ik ook dat de taal in dit boek veel te rijk is voor een film.

F. Scott Fitzgerald: De grote Gatsby. Oorspronkelijke titel: The Great Gatsby. Herziene Nederlandse vertaling: Susan Janssen. Amsterdam/Antwerpen: L.J. Veen klassiek, 2013 [1985]. ISBN: 987 90 204 1305 2. 208 pagina’s.