image

Naast de verteller Juanita en het hoofdpersonage Pepe, is er een heel boeiend ander personage in Ellen Heijmerikx roman En nooit was iets gelogen. Het is de dorpsgek Luis.

Een deel van definitie van dictatuur is dat een dictator niet alleen zijn critici en intellectuelen opsluit maar ook alle gekken achter slot en grendel stopt. Hij kan ze beide niet velen. Ze vormen het grootste gevaar voor zijn bewind. Ze zijn een te groot risico om hem te ontmaskeren.

Naast joden en zigeuners sloot Hitler ook gekken op. Ze vormden een te groot gevaar en stonden het volmaakte dat hij nastreefde in de weg. De dorpsgek Luis vervult in de roman van Ellen Heijermikx ook zo’n rol.

Luis is de enige die ooit voor Pepe een vader is geweest. Pepe imiteert hem bij zijn act voor het theatergezelschap. Juanita snapt daar als 16-jarige niks van.

Geen hond zou willen kijken naar dat gestamp op de vloerplanken, het zwiepen van die kop. En helemaal niet toen Pepe zich liet struikelen, als een gebrekkig mens op de vloer smakte en zijn rug liet schokken alsof hij thuishoorde in een gekkenhuis. Hoe kon hij zo’n mislukking spelen. (12)

Gekke Luis is een voorbeeld voor Pepe. Met geduld laat Luis hem zien dat hij veel meer is dan iemand die niet kan praten en spastische bewegingen maakt. Pepe ziet deze waarde in de jongen, maar hij kan hem niet uit het gekkenhuis houden.

Later zoekt Pepe Luis op. Luis krijgt nooit bezoek en Pepe vertelt de non dat de dorpsgek zich verstaanbaar kan maken als hij zingt.

De enorme hoeveelheid zakhorloges die Pepe verzamelt, zijn een ode aan Luis. Juanita kan ze niet wegdoen:

Een geschiedenis ruim je niet op, hoe aantrekkelijk het ook lijkt om ruimte te creëren. Laat anderen het maar doen. (242)

Zo geeft ze de dorpsgek Luis toch een beetje zijn plekje in haar huis.

Een perfecte dag voor literatuur

Dit is mijn derde bijdrage over En nooit was iets gelogen van Ellen Heijmerikx. We lezen dit boek bij Een perfecte dag voor literatuur van notjustanybook.nl. Lees de bijdragen van anderen in de reacties.

Ellen Heijmerikx: En nooit was iets gelogen. Roman. Met gedichten en liedjes van Jos Verstegen. Amsterdam: Nieuw Amsterdam Uitgevers, 2015. ISBN 987 90 468 1881 7. Prijs: € 19,95. 254 pagina’s.