image

Mijn interesse in de stad Dresden wordt voornamelijk gedreven door het onbegrijpelijke bombardement dat de geallieerden er uitvoerden in februari 1945. De strijd was eigenlijk beslist en toch moesten de Engelsen en Amerikanen deze parel aan de Elbe bombarderen.

Opgegroeid met de verhalen over het bombardement op Rotterdam treffen mij steeds de verhalen van bombardementen op steden. Ik las pas over het aangrijpende bombardement op Hamburg waarover Bert Natter over schrijft in zijn roman Remington.

Ik schreef afgelopen voorjaar over de neergestorte Stirling bommenwerper in het weiland bij Bentelo. Daar verdiepte ik mij weer in het onderwerp dat je bij de keel grijpt. Hier ging het over een bombardement op Kassel. Dit bombardement was gericht op de vliegtuigfabrieken van Henschel, maar ongetwijfeld zijn hier ook burgerslachtoffers gevallen.

Kortom, ik ben geraakt door dit onderwerp. Vooral de schuldvraag trekt mij hierbij aan. Zeker de nazi’s kunnen als hoofddaders van de Tweede Wereldoorlog in Europa worden aangewezen, maar namen ze met hun daden niet een veel onschuldige mensen mee? De haat tegen de Duitsers betrof niet alleen de nazi’s met hun verschrikkingsdaden, maar ook mensen die niks met dit alles van doen hadden.

Het bombardement op Dresden is hier misschien wel het aangrijpendste voorbeeld van. Ook omdat het tot doel had de Duitsers verder te ontmoedigen. Een doel dat in mijn ogen zinloos was omdat de burgers in de steden al in de overlevingsstand stonden. Het behoort daarmee tot een zinloos machtspelletje van een paar generaals waar veel piloten in gestonken zijn. Ze zijn verleid tot oorlogsmisdaden bij dit bombardement.

Een boek dat dit misschien wel het meest aangrijpend beschrijft is het de roman Vertrokken van de Franse schrijver Henri Coulonges. Hij weet op meeslepende wijze te vertellen hoe een meisje van 12 jaar het bombardement op haar stad ervaart. Hoe het haar hele leven ontwricht en haar tot keuzes dwingt waar je een meisje van 12 jaar niet toe kunt dwingen.

Vertrokken

Deze week sta ik stil bij de roman Vertrokken van Henri Coulonges, dit voorjaar – 70 jaar na het bombardement op Dresden – uitgegeven door Uitgeverij Nieuw Amsterdam.

Henri Coulognes: Vertrokken. Oorspronkelijke titel: L’adieu à la femme sauvage (1979). Vertaling: Geertui Maks en Lia Tuijtelaar. Amsterdam: Nieuw Amsterdam Uitgevers, 2015. ISBN: 987 90 468 1863 3. Prijs: € 24,95. 448 pagina’s.