image

Het Handboek slavenmanagement geeft een plezierig inkijkje in de Romeinse samenleving. Al husselt Jerry Toner wel bepaalde periodes door elkaar, omwille van het verhaal. Hij verklaart in de noot van de commentator dat zijn verteller Marcus Sidonius Falx weigert de periode waarin hij leeft, prijs te geven. Voor het verhaal is het natuurlijk mooier om verschillende denkbeelden over slavernij te combineren.

Het boekje laat zien hoe het Romeinse huishouden bestiert werd door slaven. De Romeinse verteller legt het accent zeker op de huisslaven en wat minder op de slaven die op het platteland werkten of voor de overheid. Het geeft daarmee een aardig vertekend beeld, maar het huishouden spreekt nu eenmaal meer tot de verbeelding dan slaven die op het platteland werkten en nauwelijks contact hadden met hun baas.

Marcus Sidonius Falx vertelt duidelijk met welke problemen slaveneigenaars te maken krijgen. Adviezen als neem slaven van verschillende achtergrond en nationaliteit in huis. Zo voorkom je dat ze dezelfde taal spreken en zich tegen je zullen keren.

En koop niet een slaaf op het Forum, achter de tempel van Castor. Dat levert vooral ‘laag-bij-de-grondse en ruwe slaven’ op. Nee, vraag de handelaar naar iets speciaals. Ver buiten de blik van de gewone man zul je de goede slaven vinden, zoals een gecastreerde slaaf. Al verbiedt de wet dit soort handel. In het verborgene gebeurt veel.

De verteller Marcus Sidonius Falx gaat een stapje verder. Hij zegt bijvoorbeeld hoe je het beste uit je slaven kunt halen. Zeker, slaven hebben soms een straf nodig. Maar overdrijf het niet, waarschuwt de Romein. Zoals iemand die zijn niesende tafelknecht afstrafte omdat hij in volstrekte stilte bediend wilde worden.

Laat ze vooral werken en beloon hard werken. Laat ze in groepen werken, maar wel apart lunchen. Ze moeten op een beschutte plek slapen. Je kunt hard werken belonen met een langetermijndoel als bijvoorbeeld vrijlating. Of ze toestaan kinderen te krijgen. En geef slaven hun eigen verantwoordelijkheid.

Tips waar je wat aan hebt. Bovendien geeft de Romein ook een beeld hoe je verder met slaven moet omgaan. Wees voorzichtig met seks. Sta mondjesmaat toe dat ze seks met elkaar hebben en zorg ervoor dat jij bepaalt wie met wie gaat.

Daarmee geeft Jerry Toner via zijn Romein Marcus Sidonius Falx een veelzijdig inkijkje in de Romeinse samenleving. Hij hutselt verschillende periodes heerlijk door elkaar. Daarbij laat hij ook iets zien van het bijzondere feest Saturnalia waarbij de slaven even de meester zijn en de meester slaaf is. Of de verklaringen van dromen waar de Romeinen veel waarde aan hechten.

Marcus Sidonius Falx: Handboek Slavenmanagement. Met medewerking van Jerry Toner. Met een voorwoord van Mary Beard. Vertaling van How to Manage your Slaves. Vertaald door Patrick De Rynck. Amsterdam: Athenaeum – Polak & Van Gennep, 2015. ISBN: 978 90 253 0492 8. 224 pagina’s. Prijs: € 19,99.