image

Ik was erg benieuwd wat het Dagboek van een beul voor een inkijkje zou geven in het leven van een beul. Zou het iets vertellen over de verschillende straffen die uitgedeeld werden? En wat zou er in het boek staan over de verschillende vormen van martelingen die de beul uitvoerde om een bekentenis af te dwingen bij de verdachte?

Zeker biedt het Dagboek van een beul van Joel Harrington een mooi beeld hoe de beul aan het einde van de 16e eeuw te werk ging. Langzaam verschuift er iets in de positie van de beul. Hij verandert van iemand waar met angst en beven naar gekeken werd naar iemand die meer en meer medisch respect afdwingt.

De lijfstraffen die de beul uitdeelt, beschrijft de Amerikaanse historicus in het hoofdstuk over de gezel. De straffen die Meester Frantz van Neurenberg gedurende zijn carrière uitvoert zijn: afhakken en in de rivier werpen van vingers, brandmerken met een grote N van Neurenberg op hun wangen, oren afsnijden en het afknippen van een stukje van de tong bij iemand die zich godlasterlijk gedraagt.

Daarnaast wordt de tuchtiging toegepast, waarvan de tuchtiging met de roede de bekendste is, toegepast bij de openbare geseling. Voor het geselen gebruikte Meester Frantz onder andere de berkenroede, die pijnlijker zou zijn dan andere geselinstrumenten. Het leverde vaak blijvend letsel op en soms zelfs de dood. Het is slecht bestand tegen de crimineel die makkelijk in zijn oude gewoontes terugvalt, schrijft Joel Harrington:

Niettemin erkende de beul ook zelf dat deze rituelen van pijn en vernedering vaak weinig uithaalden, want hij schrijft in zijn dagboek geregeld over verdachten die al eerder met de roede verbannen waren.
Neurenbergse juristen adviseerden hun collega’s in Augsburg zelfs terughoudend te zijn met het opleggen van deze straf aan minder delinquenten zoals opdringerige bedelaars en andere zwervers, omdat ze anders wel eens beroepscriminelen zouden worden. (108)

Het behoort tot de frustratie van Frantz als hij een crimineel gestraft heeft en hij die persoon meerdere keren tegenkomt. Dan rest er niet veel anders dan de doodstraf. Voor hem en zijn tijdgenoten altijd nog een genadigere straf dan een levenslange celstraf.

Joel Harrington: Dagboek van een beul, Meester Frantz Schmidt van Neurenberg (1554-1634). Oorspronkelijke titel: The Faithful Executioner. Vertaald door Arthur de Smet. Amsterdam: De Bezige Bij, 2013. ISBN: 978 90 234 7714 3. 364 pagina’s. Bestellen