image

De roman Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte is een loflied op zijn oma Inge. De verteller Joachim schrijft vol liefde over haar. Het meest typerende van zijn beschrijving is haar vaste uitdrukking ‘Moahhh’.

Hij introduceert de uitroep als hij vertelt dat meneer Moser het bijna dagelijks aan gruzelementen gevallen servicegoed repareert met secondelijm. Hij weet bijvoorbeeld een niet meer leverbare soepterrine weer te lijmen:

Mijn grootmoeder deed: ‘Moooahhhhh’, want moooahhhhh kon ook een uiting zijn van de hoogst denkbare waardering, waarna ze de soepterrine helemaal achter in de kast zette. (18)

De rest van het verhaal keert de uitroep regelmatig terug. En inderdaad op momenten van uiterste waardering op opperste verbazing komt de uitroep voorbij. Zoals op het moment dat ze uit een operatie ontwaakt. Ze kon voor de operatie niet meer praten en wordt dan wakker:

Zonder één verspreking zei ze: ‘Mooahhhh, goeie genade, wat moet dit allemaal?’ Luid en duidelijk. Mijn moeder en ik keken elkaar sprakeloos aan en begonnen te huilen. (179)

Als ze met opa aan de telefoon zitten, moeten ze de uitroep steeds herhalen om te vertellen dat oma waar genezen is. Ook weet de verteller feilloos aan de hand van een kort trefwoord een verhaal op te roepen bij zijn grootouders. Zoals het verhaal over het stuk appenzeller als opa verdwaald is in de bergen. Als grootvader het wil beginnen te vertellen, reageert oma meteen:

Mijn grootmoeder deed direct ‘moahhhhh’. Moahhhhh betekende hier: dat is een ongelooflijk verhaal. Ik schudde mijn hoofd en wachtte nog maar eens op het appenzellerverhaal. (259)

De uitroep kenmerkt zijn oma en het geeft de roman een prachtige dimensie. Je ziet het voor je en daarmee staat het symbool voor zijn bijzonder grootmoeder Inge.

Joachim Meyerhoff: Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte. Roman. Uit het Duits vertaald door Jan Bert Kanon. Oorspronkelijke titel: Ach, diese Lücke, diese entzetzliche Lücke. Alle Toten fliegen hoch. Teil 3.. Amsterdam: Uitgeverij Signatuur, 2016. ISBN: 978 90 5672 551 8. 314 pagina’s. Prijs: € 19,99. Bestel