De keuze van Andrew Pettegree in zijn boek Het merk Luther voor een benadering van Luther vanuit al het drukwerk is eveneens een nadeel. De enorme hoeveelheid drukwerk die Luther heeft uitgebracht, brengt hem in de verleiding om uitvoerig bij veel van deze boeken stil te staan.

Dat levert niet altijd een spannend verhaal op. Ook verlies ik als lezer soms de aandacht bij uitgebreide verhandelingen waar veel drama in zit, maar die toch saai overkomen.

Het verblijf op de Wartburg bijvoorbeeld wordt best saai gebracht, terwijl het in mijn ogen 1 van de meest dramatische episodes uit het leven van Luther is geweest. Net als de controversie met zijn vroegere medestrijder Erasmus.

Pas dan komt de vaart in het verhaal weer terug. Maar Andrew Pettegree zou veel winnen door hier met grotere stappen over de boeken heen te stappen en meer accent te leggen op de persoonlijke verhalen.

Blijft staan dat de zienswijze zoals Andrew Pettegree die op de hervormer uit Wittenberg geeft, heel mooi is. Hij laat je zien hoe Maarten Luther een groot deel van Europa weet te pakken met zijn denkbeelden. Het levert jaren van onrust op.

Overigens wijs Pettegree meteen op de reikwijdte van Luther. Door de keuze om in de landstaal te publiceren, bereikt Maarten Luther veel mensen, maar hij verliest er wel weer het grote bereik over heel Europa. Iets waar Erasmus bijvoorbeeld wel in slaagde.

Vast blijft staan dat het werk van Maarten Luther een groot deel van Europa op de grondvesten doet schudden. Hij bewijst dat een massamedium als het boek een gigantische uitwerking kan hebben.

Andrew Pettegree: Het merk Luther. Hoe een monnik vanuit het niets zijn stadje tot het centrum van de boekdrukkunst maakte en zichzelf tot de beroemdste man van Europa – en de Reformatie aanzwengelde. Oorspronkelijke titel: Brand Luther. Nederlandse vertaling Frits van der Waa. Amsterdam/Antwerpen: uitgeverij Atlas Contact, 2016. ISBN: 978 90 450 31644. 432 pagina’s. Prijs: € 29,99. Bestel