De roman De slinger van Foucault is een weergave van de hoofdpersoon en ik-verteller Casaubon naar zijn zoektocht. Hij wil graag een scriptie uitgeven en komt in contact met Jacubo Belbo. Wat aanvankelijk als een wilde hersenspinsels worden gepresenteerd, blijkt in de praktijk meer waarheid te bevatten dan de 2 mannen vermoeden,

Aanvankelijk samen met zijn vriend raakt hij meer en meer verzeild in de geheimen van verschillende bewegingen die beginnen met de Tempeliers. Het is een bijzonder fantastisch verhaal waarbij de slinger van Foucault de sleutel lijkt te zijn tot de kernwijsheid. Het is een soort heilige graal die een verwoestende uitwerking blijkt te hebben.

Het is een heel bijzonder boek van Umberto Eco. Bij het lezen raak je bevangen van de geheimzinnigheid die meer en meer ontsluierd wordt. Tegelijkertijd ontstaat er bijna een heel nieuwe sluier om het verhaal heen. Er zit in het verhaal zelf niet zoveel handeling. Het is veel meer een boek dat bestaat bij de gratie van allerlei andere boeken.

Onthullend is De slinger van Foucault zeker. Het idee hoe het christendom is ontstaan en hoe lang de Joden veel invloed hebben gehad op het christendom. De keuze om Jezus te kiezen als verlosser is niet bij iedereen goed gevallen. Daarmee gaat de roman van Umberto Eco ook over: wat als.

Meer nijpend is het bij de grote moord op de Tempeliers door de Franse koning Filips. Puur een gevecht om de macht en een koning die zijn zin niet krijgt en dan een bloedspoor trekt.

De grootmeester had de status van een prins van koninklijke bloede, voerde een leger aan, beheerde een onmetelijk vermogen aan grond, was net als de kezier gekozen en had absolute macht. De Franse schatkist was niet in handen van de koning, maar werd bewaard in de Tempel in Parijs. De Tempeliers waren de bewaarders, de procuratoren, de beheerders van een rekeningcourant die formeel gesproken op naam van de koning stond. (101/2)

Je vraagt je af hoe de toekomst gelopen zou zijn zonder de acties in de late Middeleeuwen. Veel wijsheid die generatie op generatie is overgegaan is verdwenen. Het grootste gedeelte van de symbolentaal die zo kenmerkend is voor de Tempeliers is voor ons geheimtaal geworden.

Daarmee krijgt de orde van de Tempeliers ook een geheimzinnigheid zoals je die kent als je nog niet kunt lezen. Je kent bijna magische krachten toe aan letters, woorden en tekens. Terwijl het mogelijk helemaal niet zo indrukwekkend is wat er staat.

De macht ligt niet bij de koning. De koning trekt op een bepaald moment de macht naar zich toe met desastreuze gevolgen voor de Tempeliers. Het heeft eveneens bijgedragen aan een toestroom van allerlei fabels en mythes. Daarmee versterkte de orde eigenlijk alleen maar in geheimzinnigheid. Van die verhalen die sindsdien de ronde doen, is eigenlijk een groot deel nog altijd levend. Jezus zou helemaal niet gekruisigd zijn, Jezus zou zijn getrouwd en door een ruzie tussen Paulus en Jezus’ broer Jacobus zou het huidig christendom zijn ontstaan.

Uiteindelijk is Paulus grondlegger van het christendom geworden. Jacobus staat aan de beroemde Deus Rex, een familie van Joodse hogepriesters. Deze groep mensen zou de basis vormen van de Tempeliers.

Umberto Eco: De slinger van Foucault. Oorspronkelijke titel: Il pendolo di Foucault (1988). Nederlandse vertaling Yond Boeke en Patty Krone. 11e druk. Amsterdam: Ooievaar Pockethouse, 1996. ISBN: 978 90 4461 8679. Prijs: € 8,99. 664 pagina’s.Bestel